..imi^^^K /UUM^ \ . V ■ ■'> > ■ ■■ ■ ' -"^ '^■■■^ •^^- ■ . '?.t; r..'. ■ . ■ :<."^i;^: .- *" ^ ^> -^ ■• . •>r>v'-^^" >.v. .:..^^ ,, '::V^^:^v. ■ : • ■^v^V?. ' ■■ *■ ^ --\ -■ 1. - ■^ ■ ' . "!-«*T :-^v':l. V fi,- -. "<■' '■^fy- :^^5VA:i^.< .■!:&: .v; ^.^^^..^Lf ^if:w>- :.:^^/>%^r^- ^ ■ .• :.::-;:i..-^.-v^^t^ 'o»> ''^n .''4 '-i t .-^i.. (RaSiJ .\iTi.. >,^t- .'. *,,*■;, »7^ - .V *— ... .-Vv^v.--, .-,,>* ^. './..■ .-r-...T*?"-.Uv-V-'...^ •• -■' ' . -" ^iBMiii^uiiMiite iiiiibtftiiiiiiiiiil ''^■.j^::w^s:^-4'i^^::m_.^^^- 't ■.->:■:■ •'*^.v ■ J? ; >S^ V. -*»j*T7J ^^ .fT . V- ■ - . -A -^' '"'-■'.:•' ,„ '■■ X >'!,•■'- ■■ % •: ■,•■ ■cf--..^^ •*^~ ■■ ■ - ' ***" .?^w ^^^ ■-- 'C^' .-r^HH ■V i ^ ^•i^ i^- ''■■3M *\ I ■"-^v^ -:'^m -i *' ■ ' : ' ■ '*]SaH ■-"■.' /- '■ ■'.JE^I J ^'^'■■' ^ I^W '■ -ir; ,: ^- ■ ^'■^"^t •, y ""•iis "f '^^' .--"■■V ■' " ■'1 '^^■- '^vS^H > ',, ■' -^ ^ - ■.*»* «■ -- " '.,-., *"'■ - • .. •■4- / ,:. '-''■^- .- «w v**:^' V '-^ ■ •"'*' '■"" X ■■ ' . ) ■>^ .'•■ -■ "^ ^JHH -V -■ ' ^?^-^ iS ^ • .. ■ '.."^-rS^ ..-' '■ -■'< -mm^. ^.i Wissenschaftliche Beilage zum Jahresbericht des Friedrichs- Werderschen Gymnasiums zu Berlin. Ostern 1896. Anecdota Cantabrigiensia edidit et commentatus est Engenins Oder. Pars prima. Berlin 1896. R. Gaertners Verlagsbuchhandlung Hermann Heyfelder. 1896. Programm Wr. 54. r^-^.'f-:smy^r^:,^:rr^':- i — 3 — i)e Hippiatricorum codice Cantabrigiensi nuper accuratius disserui in maseo Rhenano vol. 51, 52 sq. Nunc quandoquidem exoptata mibi offertur occasio aliquid publicandi, me nibil melius facere posse arbitror quam singularis illius libri manu scripti capita nonnuila adhuc ignota in lucem edere et enarrare. Gommentationum , quae more venerabili programmatis scholasticis praemittuntur, sane boc fatum esse solet, ut a nullo fere legantur; neque id mirum ea aetate, qua homines haud infimi ordinis philologos rident nasoque adunco suspendunt, quod isti mente capti caenum praeteritorum saecuiorum effodere studeant. 'Apage istos ycovto^OfMfivTiag et lAovoavkXafiovg grammaticos, quorum putiila et inepta disciplina recentes puerulorum animi obtundantur!' At impense vereor, ne etiam collegae humanissimi litteris baud mediocriter tincti, qui in copias summorum scriptorum antiquorum se ingurgitaverunt, mirabundi interrogent, num operae pretium sit talia anecdota, membra vilissimi corporis disiecta, e codicum latebris protrahere. Quibus respondeo memoriam disciplinae instaurandam esse, quae tam mirum in modum apud Graecos Romanosque floruit, ut vel bodie eam viri artis veterinariae peritissimi summis laudibus dignam esse censeant. Philologorum vero quis scit nobis reliquias Ubrorum quinqua- ginla fere mulomedicorum servatas esse? Quae si in unum corpus coacta erunt, cognoscetur, quid inde ad historiam disciplinarum naturalium et humani cultus redundet. Quis vero non gaudet, quantum his proximis annis nostrates — inter quos bonoris causa nomino Dielesium virum summum et Maximilianum Wellmannum — praestiterint ad bistoriam medicinae Graeco- rum melius explanandam? Et 'mulomedicinae doctrina', inquit Vegelius praef. 6, 'ab arte medicinae non adeo multis discrepat, sed in plerisque consentit': idem multis saeculis ante Aristoteles h. a. 8, 24 p. 604 b, 25 oXcag di (paatv oi eftnetQotj ax^^ov oaaneq 6cqQ(aa%eX avd-Q6onog aQQcaaxrifiataj xai Innov aQQooateTv xal nQofiatov^): vel ob hanc causam ergo praecepta veieriDaria non indigna sunt, quae cognoscantur, id quod etiam egregia Pelagonii editione ab Ibmio ante quattuor annos emissa demonstratur. Atque cum propter bonde papyri peDuriam fieri bod possit, ut bic omnia capita Canta- brigiensia inedita plus quadringenta aut pleraque propooam, selegi oclo ea capita, quae in primis codicis foliis leguntur (cf. M. Rh. II. 5), quae, curo non ad sanitatem sed ad educationem et formam equorum perlineant, ah eclogis vere hippiatricis merito seiuncta sunt. Ctenim digna ») a. Pli0. B. h. VIII 166. '■^. ■>\'-^y^w, — 4 — sunt, quae accuratius examinentui', non quo quid plane novi afferant, sed quia demonslrari polest ea septem ex eodem fonte bausta esse, ex quo Geoponica, Hippiatrica, scriptores Romani sua de ista re prompserunt. Ni fallor, inde etiam discimus, quo vinculo omoes illi inter sese coniuncti et quanti Yarronis de re rustica libri aestimandi sint. Fragmentum autem octavum quamquam iam alibi traditum est, eegregare nolui: unde quid utilitatis redundet, infra videbis. Ubi anecdotorum contextus a me constilutus discrepat a codice, lectionem traditam annotavi, nisi quod accentus spiritus lales res minutissimas tacite plerumque correxi. Voces quae alibi non legi videantur, asterisco insignivi, locos adhuc corruptos cruce. I. C p. 1. yiQBT^g Innov ngoyvacftg ix nioXov. 'H Tov tnnov aprri^ ^x nQUTijg inoifaivsrai t^? iiXixlag — naQaTrjQi^Tiof ovv xai naQaxoXovd^ijrdov avTOv t^ cpiJoei oviog hi. noiXov — Stuv onovdd^fi Ttav avvvofibov nooXcav ra nQcoTa (f£Qe<fS^ai, ' dfitXXcovTai, yaQ ngog dXX^Xovg xal dtaaxiQTfaGi, xal ini t6 vdo)Q nQOTQixovGi nQOSft^aivovTsg xal firj dvafiivovTeg Tdg fi^TiQag vno dsiXiag t^j neQi t6 vdcoQ xai Ti^g iv adrtS ffxiag, Quibuscum velim haec compares: Geop. XVI, 1, 8. Tov Se niHlov tov taofuvov dya&ov iutyvMiofit&a ovjtos ano rav ipvj(ix*iv xal (jco/uartxdv aQftdiv olov unv filv tov aojfxaTos (secaotar qaae iofra ad frg. 6 allata saot) ....(} 10) ano Si Tuiv xpvxtxiHv oviu) Soxi/uaCfiai, fciv /ui] jj inTot]fiivog ftTjSk vno Tmv aitfvidlui (patvofx/vojv txraQaTro/Jtvos , fv Tt Tifi avfaytlaa/u^ iwv ntiXwv ifiXonQOtTos, ovx ilxtn>, aXl' tSio&tov ibv nXi]atov, tv 6i loii norajuois xal Xlfivan ovx avafiivwv irt^ov nQoefifia(vitv, «vtoc di axaranXi^iaus lovio nQtiros notiHv. C p. 7 (cf. iofra frg. 6 ad fiDem). (sc. innov (fOfiiv aya&ov) koravai fii] dvfj(ofitvov , aXla ri]V y^v XQOTovVTa xal &tftv tni&vfiovvra, ^v)(r,v axaTanXijxTov f;)foVT«, los XTvnovs ruiv t^anivr\s ^i^oiv tniytvofitviov fi TM^wv aXXiov dri&wv dfafiaTtov fii} txraQiitTfaSat, tftifQOva 6i xal roXfii^ vniCxoVTa, iftXon^wTOV, avv- f^fQHiTixov, notafioiis xol taifQovs fvaxonioe SifQxof*ivov. Varro II 7, 6 ed. naior K«ilii. fiqoi boni fatari sigoa, li can gregaliboa ia pabalo coatendit ia correndo aliave qua re, qao potior ait; si, com flameo travebuDdaro est gregi, ia prinia progreditor ac ooo rrspectat alioa. Verg. Georg. III 75. CoDtinao pecoris geoerosi pullos io arvia Altius iogreditar et mollia crara repooit. Primas et ire viam et fluvios tentare mioaces Audet et igaoto sese comnittare pooti ?lec vaoos borret strepitus. Colamella VI 29, 1. Cum oatas est pulias, coofestim licet iodolem aestimare, si hilaris, si iatrepidus, si oeqne coaspectu oovaeque rei auditu terretur, si aote gregem procurril, si lascivia et alacritate, ioterdam et carsu certans aeqaales exuperat, si fossam sioe cuBCtatiooe traosilit, pootem flumeoqoe traosceodit. Inter se conveniunt auctores ita, ut uniuscuiusque quaedam propria sint. Quod etiam de Yergilio dicendum, qui neque hic neque alibi in teitio Georgicorum libro Varronis auctoritatem amplexus est — quod Reitzensteinius de gcript. r. r. lib, dep. 20 contendit — sed eundem aique Reatinus adiit scriptorem, cf. infra p. 20. Unde omnes hauserint, si interrogamus, repu- tandum est fontem Varrone antiquiorem esse debere. Quoniam autem Geoponicorum verba post otov dno fiBV Tov acofiarog posita, quae sunt de equi forma, cum allatis artissime coniun- guntur, eandem doctrinam hic inveniri apparet, cf. frg. 6. Nescio vero an C initio nonnulla praeterierit, quae aiii tesles praeheant, praesertim cum sententia — quam parenthesi slatuta — 5 — fulcire studui — mutilata esse videatur. Quis verba vitusti. illius scriptoris compilatori Canta- brigiensi suppeditaverit, sciscitabimur postea. n. C p> 1. 'Irtnov ^x^vrot) hiXe^tg xal XQOVog r^g oxeiag- 'O TiQog ttjv oxslav IjiTrog intT^Seiog idxia irfidei^tv x^g iavtov oQer^g noni0d[xevotg 5 i^txt/ri^? noXificov xal dycovtov xai ttov Xotndov dytovtcov, t6 Si elSog, oTov nQoeiQijxafiev. neVTairtjg Srj ovtog etg oxeiccv naQahxft^a- vi<J&(o xal navio&o) Tijg natSonoUag eXao) Sexanivre iTcoVj eGtcodav Si xal al (fOQ^dSeg 10 Tcov avtcov itbov. if ovv&^leta tnnog laxyotiQa iaTco, iva neQl t^v vnoSoxijv tov aniQfiarog intTtjSetotiQa ^ ovx ineiyoiJkivoiv t^ naxvTfjTt • 2 Tcov II aneQfiatixcov dyyeicov ovSi nQog vno- Sox^v Tov avXX^ffd-ivTog aTevoxdOQOVfiivov 15 Tov nvevfMxtog. Tovg Si uQQevag nQO StfJtijvov Tcov &fiXenJov x<^Q*<^^ioVj nQoStaiTr^Tiov Si nvQoTg xai SQO^otg in oXiyov ne^pcoOfiivoig xai aefxiSdXei vSuTt SeSevfiivrj. aoQxovvTai yuQ Tovtoig xai atpoSQOTeQOi nQog t^v oxeiav 20 yivovtat. xaiQog Sk 6 trlg oxeiag [6] dno r^? ivvdt^g xai elxoat^g dnQtXXiovf . . . ., Iva 6 toxetog yivtftat neQi t^v evxatQOtdt^v (OQav tr}V ixovaav x^^rjv, xvei. fiiv yaQ iv *«' fitjai, tm (Si) ScoSexdtfi) tiKtei. dxatdfiaxtov Si 26 xai ^vncSaav r^v Innov naQaatatiov, ini tdg toiavtag yuQ d-attov ietat 6 innog. Tivig Si taXg oixeiatg x«^*^«'? xoaftovatv aindg nQoatt^ivieg nuQ^id te xai tcov Xomcov inntav xoaftov, to te XQ^t*'' dtiX^ovvteg ov 1 oxtrov 6 ay^vtiav iaxU iyiovmv displicet 7 J' 12 ov TieiXovfiivmv 15 ex Aoatolio itfVJtt- fir]vov promeDdam est, B ex £ corrDptam 16 tiqo- dttTtji(ov 17 ntiQois 18 atfiiSahv \ dtJivyfiivrjv 21 oTrptili^f tav xttl t6 Iro;: qaae coriapta esse ex locis comparatis efGcitar 22 ivxaiqoiairiv: tvH^atoTajriv Geop., qaod melius est 23 tvl nqia (sic) 28 nqoi- TfSivTes I jcSv lointav: ooo saouro, cf. supra I. 5; malim ayuvuetav vel noltfxtxmv qaam tov loinov 29 aT(k- fioVTtS. ^AvatoXiov neQi riXtxiag inncov tcov nQog oxeiav iTnttiSeiatv G ^) p. 55. ^EmXextiov evyeveXg innovg tovg te oQQe- vag xai tdg d-tiXeiag, xa&^ ov dvayQatpOfie&a tQonov (corrige XQ^*'^)- i<ftco 6 elg oxeiav naQttXaft^avofievog innog nevtaittjg. 6 avtog Se x?o*'o? *«» i^i t<^v ■9'ijXeKJov coQia&co .... (quae secuDtur attuli infra p. 7). (Aliter Geop. XVI 1, 1; Varro 2, 7, 1; Col. 6, 28: qui admissiooem Geri - iabeot a tertio fere osqae ad decimnm aooam. Cf. etiam Aristot. h. a. 6, 22; Plin. h. D. 8, 163.) SeX Se tovg oQQevag nQo nivte fitfVbiv XCOQiCetv dno t<av ^^Xetcov, nQoSiandv Se avxovg aitto xat oqo^co necfQvyfiivotg in' oXi- yoy xai aefnSdXei, vSan §Qaxeiari aQxovvtcog. atfoSQoteQOi yoQ nQog tijv oxeitxv yivovtai. xaiQog T^g oxeiag dno iaQtv^g iaijfieQiag ioog TQoncov &eQiVcov. (Cf. Geop. XVI 1, 3 xttiQos Si tov fiifiaCdV ano iai]jueQiai ia(>i,vrjs, lovTiajiv ano x/S' MaQTloi, ?a>f x/S' ^lowiov, Xva 6 roxfrof yivrjTa' TTfpi Trjv evxgajo- TKiijr ToC hovs mQttv xal Jfio»?»' l/oi/ffai', (f^gei yag xttTu yttaTQOS ij Vnnos fi^vtts la' xai ^fiigas »'.) t^v d-ijXeiav St innov iaxv^v xai Qvndiaav oxevead-ai, naQOQaziov (legendum nuQaaTa- tiov). SoxeX ydQ naQa tdg totaviag 6 innog M id est nnicae quae extat hippiatricoram editioois a Grynaeo (G) curatae: 'Veterinariae medicinae libr! duo .... graeca lingna primum in lacem editi' (sioe editoris oomioe), Basileae 1537 apud Joh. Valderam. Gryoaei contextaui foedissimis erroribas abiqae scaten- tem, abi fieri potuit, emendavi ex bippiatricornm codice longe optimo Beroliuensi (B), Phillipps 1538 saec. X Dolendnm saoe, quod ille interdum mancus est: desnnt hoc loco G p. 55 I. 7 — 33: noo restaot ergo oisi decem extremae lineae rapitis Aoatoliani. Parisions aatem2245,Iiber receotis aetatis, quem io omnibai lacunis codicis B adii, hic cum Grynaeo consentit. 6 — Talg ipij^edi fiovov dXXd xal XQf^H^tx^og iv- TQllpei inixoCfiOvCtv avxdg. dXXot ^(ayqaipi^- p. 3 davvsg Innovg sveideatdtovg neql tov |j xaiQov tijg oxeiag tatg (poQ^datv inideixvvovoi TTt- 5 at€VOVTeg dnoT€xS-tj<jeG&at Toviovg olovdneQ 17 eixtltv (piQetj dlXot di ^i^dCovteg tnnov iteQov lcfTadiv evnQen^ dvtixQv to nQOCtanov xexaXv[i[*ivov, Iv" ixeivov %6 xdXXog eig t^v idiav ixTvnw&^ tov tex^f}(i Ofkivov. 10 Eidivai, de XQV> <^S evyevijg Innog ovte fiijTQi fiiyvvTut ovTe ddeX(pij. QiqXeiav de ri ipoQ^dg GvXXafi^dvet, idv nQog dvatv ox^vofiivt] ^Xinrj, uQQeva di (idvy nQog dvaToXiiv. OTav d' dvafii^d^tjTat enl ti^v 15 Innov 6 aQOijv, xeiQidd-ai avT^g tmv ovQaicov tQtxoov t6 Xddtov t6 neQi td aidoXa. ei d' dneiQyoiev ij dcpijvidCotev nQ6g t^v avv- ovaiaVj otg iniTwv ^ocov nQoeiQtjTai XQV~ (fTiov. idv de fitjd' ovTong nQOCiriTat t6v 20 'innov ly S-iiXeta, viTQOV xal OQvi&oov tcov fitxQoov xonQOv avv ^rjTivfi teQe^tv&ivrj fit- XTiov . . . ri axiXXri ftovov. indv 6' dna^ 6xev9-etaa fi,rj nQoairjTat, vneQ&eTiov '^fiiQag <t') xai ndXtv avTaXg lovg Xnnovg ina(feTeov, 25 idv dfc firjd' (og dvixoovtat, x^^tCr^ov p. 4 avrdg || ntcfTevovTag ^d'^ iyxvfiovag elvat. idv 6e firi nQoairjTat t6v Innov rj d-^Xeta, vitQOV xai OQvid^oov Toov fitxQoov xonQOV avv Qijtivrj TeQefitvd-ivri XQixpag td fioQia t^j innov inixQie, noXX(a 3i fidXXov axiXXji neQixQie, evxoXootiQa yaQ (yivetaiy nQ6g ox^iav ri innog. idv di &nd% oxiV&eXaa fi^ nQoai^tat ndXtv, vneQd^eTiov ^ftiQag x'(rectius »' ex Geop.) xai ndXiv ina(peTiov. idv de firjdi ovToog dvixfltat, xooQtCe Xotn6v ntatevoov iyxvfiova elvat. Cf. Geop. XVI ], 5 tav di anct^ ^i^aa&tlau fir 7iQoa(r]Tat Jov UQQtva, fina i rififqas naliv nqoa- aoaiov nvT^. iav Sk fifjJi ovto) nQoaiiitiTat, dno- ^fugiariov ovttjv fo( rdrj awfilr}<pviav. Varro II 1, 1 horum feturae iDitium admissioois facere oportet ab aeqniooctio veroo ad solstitium, ut partus idooeo tempore fiat. duodecimo eaim meuse die decimo aiuot nasci. Colnmella VI 27, 3 geoerosis (sc. eqnis) circa vernum aequiooclium mares inogentnr, ut eodem tempore, quo conceperint, iam laetis et berbidis campis post anni messem parvo cum labore foetus ednceot. nam mense duodecimo partum edunt. Auctorum lemmala, quae in hippialricis leguntur, oroni suspicione carent, quin, sicut famosae Geoponicorum ascripliones, ex hominis fraudulenti officina prodierint. Immo quicunque vel veloci oculo scriptorum nominibus respectis Apsyrli, Hieroclis, aliorum mulomedicorum capita quae dicunlur perlustravit, quae uniuscuiusque sint, brevi recognoscet et a ceterorum copiis distinguet. Itaque Anatolio caput allatum vindicare equidem nullus dubito, quamquam sane nondum exploratum est, quanta (ide G verba auctorum, quos compilavit, repetiverit vel excerpseril vel aliorum copiis amplificaverit. Id quod, nisi fallor, paulo accuratius nunc cognoscere licet, cum singulas sententias. 0 7 larwaiv 9 dSiav 12 9riXt 15 uQaiv 17 dnilQyotav \ difrjV^Coifv 19 nQoaitTai Tifv 21 xai TfQifiiv&Tj I fnxTiov: sec. Anatolium supple xal rh juoQia riji Innov imxQiotiov 23 nQoaiftai 24 fnaifTjTiov 25 fiTjS' ia( I dvixovTai ^dttov ineiyead-at ooaneQ t^ ^vnaQi(f avt^g XaiQoov. T»vcg di inet^devaav iQtattxovg tovg innovg nQ6g tdg d^^Xeiag notijaat xal xoafAOvatv avTug x6afi(o xai dno ttav oixeioav TQtxtov xai dXXotg nSQtxaXXiat netdafutat (G falso n^xdafiaat) xai ei tt aXXo nQ6g int- &Vfiiav inaxttxov. Cf. Varro II 7, 9; aliter Aristoteles 11. avafiaivovai. Ji xal inl rof fiTjjiQag ol Xnnoi xal tn\ Tof 9vyaTiQas. Cf. Aristot. de geo. an. IV 2, h. a. VI 16; Geop. XVII 6, 3; XIIX 3, 6; Plin. n. h. VIII 189 alios. _ 7 — quae et in G et in G inveniuntur, inter sese comparamus. Alque primum quidem quaeritur, num etiam eae capitis Cantabrigiensis particulae, quae in G desiderantur, ad Anatolium, auctoreni clarissimum, redeai^t. In G autem argumenlum decurtatum esse ipse compilator significasse addita videtur inscriptione ^A. n. ijil»xjac xr^.: voluit ergo ea sola quae ad tempus admissionis pertineant exscribere, etsi sibi non ubique constitit. Initio quidem quae de admissario dicta in C servata sunt, consullo praeteriit prooemio vilissimo usus neque sententiarum conexum curans. In C vero initium capitis genuinum esse vel ex illo olov nQoeiQi^xafiev efficitur, quod in nostra collectione absurdum est: frustra enim eum locum in fragmento primo qiiaerimus, immo ad fragmentum sextum tendere videtur, utpote in quo accuratissime de equi forma optima agatur. Porro p. 5, 10 — 15 Anatolio vindicem, quia egregie ad rem faciunt el I. 15 tovc di uQQfvag opponi ^rjXsiaig innotg in propatuio est, nam G in suo perstans consilio, quippe qui de ad- missionis tempore solo locuturus sit, illa praetermisit. I. 27 sqq. a G contracla esse ex verbis xai ei T» aU.0 nQog im&vfiiav inaxvixov p. 6, 6 colligo. p. 6, 12 — 18 non dubium est, quin ex Anatolio profluxerint, quoniam verbis otg ini tmv ^odav nQoeiQ^rai. XQfiariov ad talem relegamur locum, qualis aegre in C et in quavis bippiatricorum coliectione extare potuit: remedia ea invenimus Geop. XVll 5 et Aeliani h. a. 9, 48. Anatolius ergo, sicut Varro II 5 et Columella VI 1 — 26, de bubus primum, deinde de equis egerat, cum in Geoponicis, quorum maxima pars ex Anatolii opere hausta est, iibro XVI equi, libro XVII boves tractentur. P. 6, 2 — 12 quae restant omnia a ceteris non divellenda esse etsi probabile est, ad Anatolium redire non demonstrari potest. Neque quisquam verba ddivai . . . ddektpfi si deessent, desideraret. At considerandum Anatolium ipsum rudissimum compilatorem fuisse, qui p. 5, 24 — 26 et 1. 27 sq. praecepta plane inter se contraria uno tenore proferre non dubitaverit, cf. M. Rh. 45, 212 sqq. Quae in G solo traduntur Anatolii verba appendicis loco addo. Post w^tcr^a) p. 5, 8 enim pergitur: iniyvtoaofisd-a di i^v ^Xtxiav ovx dno tcov od 'vtwv fiovov, avrij ydg ovx dxQifi^g dv eXtj Soxtfiaaia. ov yaQ ol odovreg z^v i^Xtxiav dtjXovat. nveg de xai ix tcav yvd&wv doxifidtovai, xal ei (lev t6 SeQfia aQd^ev (immo dQ-S^ei^) evxoXoag tov Xotnov aoiftaTog dtd X^^Qog xal d(paiQe&ev av&tg inaviX&oi Qctdioag, viov avtov dnocpaivovaiv, el di inaQ&ivtog Tov diQfiaiog ^Qadioag xoXXiqaji iv t^ aaQxi, yiQOvra aviov dia^e^aiovvTai. Qiiocum vellm conferas Aristot. h. a. VI 25 rd de via xai rd naXuid letQanoda diayiyvoiaxovat,v ol neQi rdg &eQaneiag ovreg avrwv idv fifv dno T^g yvd&ov t6 SiQfia i(peXx6fievov raxv iniij, viov t6 xeTQanovv, idv di noXvv XQOVOV ftivfi iQQVTtdonfiivov, naXatov. Valde mirum est, quod Anatolius ceteris antiquis auctoribus refragatus e dentibus equi aelatem cognosci posse negat. Praecepta allata tam neglegenter conglutinare miselli fuit sarcinatoris. m. C p. 4. Kvovaoav Innoov imfiiXeta. 'Otav de nXijQoa&uiat, nQovoijtiov vdaat tolg avv^&eatv avtdg noti^eiv xai t^v OQft^v inixeiv toov ixdQOfiMv xai r^g nQog dXXijXag diavQilpeoog*. nQO navt6g de dn6 tpvxovg xai dvifiov (pvXaxtiov avtdg xai taQi^ov ontov daipQi^aeiog xai a^ead-ivtoiv Xvxff^v, 4 Xv^'(i}v: cf. Arist. h. a. 8, 24 p. 604 b, 30 ix^alXn 61 xvovaa Innog oa/uriv (immo oofi^) Ivxvov dnoafifwvfi^vov ', cf. Aeliao fa. a. IX 54, Hierocles apnd G p. 58, 24; Porphyr. de abst. III 7; Plin. 7, 43. — 8 — ravTu yccQ ixzQioaai noieX. iyxvf*anat4ov ovv avrafg noXvnodtov ^e^' vdatoq, kav di iniXtnij vofiij, ei<fax^^vai aiiaXq naqa ^X^tqov (8ic)t C^iag xard ti/v dvaXoyiav t^g xatd tijv vofi^v ivdsiaq xai x^Q^ov. Td fih dXXn vstQanoda xataxeifieva tixtet, dto xal nXdyta nQoiQxetai td ifi^Qva, rj di Innog oqS^i^. *ai Innov fiiv diaXtnovoa tixTtij ^fjtiovov di (Jvvexiog. yaXovxeX di '^ftiovov fiiv ov nXeXov (17) eig l| ft^vag, innov di eig dietiav. otttv df tixfi, to x^^Qiov ev^v xateo&iei xai to ini tov fietoinov Xey6f*evov Innoftavig. tidivai d^ XQV» ^^^ fietd to tex^ijvat ^fiiovov idv Innog tex^'^, ndv evyevfjg ij, ^QaSvg xai vtod-i^g xai ovcadijg yivstat. 1 aviai 2 naQu ^X^tqov: naQa^i.riiiov latere videtur 4 rj/niorai, idem iDseqneDti lioea 6 ok | i^xei | x^oQiov Geop. XVI 1, 6 oTttv Sk avlla^oiat, ifQovnaTiov, onwi ftr] juox^cHai nlfov tov S^ovtos fifjdi \f>vxQols SiavnnavtJVTai Tonoti " ivavttovrai yag Tati xvovaais tb rpvxog. Varro II 7, 10 cam conceperuDt equae, videndain ne aut laborent piascalum cut ne friffdis loeis sint, qood algor maxime praeguatibns obest. Vides Varronem scriptoris Graeci verba mordicus tenuisse, nisi quod '■diavanavttivvai'' exquisitam vocem minus accurate per 'siot' et 'nXiov tov diovtog' paulo neglegentius per 'plusculum' reddidit. Columella VI 27, 10 sq. lade maior praegaantibas adhibeada cora est largoqne pascoa firmaadae. Qued si frigore hiemis herbae defeceriot, tecto coatiaeaDtar ac aeque opere oeqoe cursu contiaeaatur aeque frigori committaotur oec io aagusto clauso, oe aliae aliarum coaceptas elidant. Aristot. b. a. VI 22 ra fj.hv ovv aXla TtTQunoJa xaTaxfifttva tCxtu, iio xal nkayia nQoiQXCTat t« ffifiQVtt navTtov, 17 Sk Innog ij &riXua, otkv riSri nXtjaiov 5 x^f aiffanui, oq&tj aTaaa nQottiai t6 txyovov i^rfXaifiv di ifaat tov fitv rijutovov iSafiivov, fh' ovxiti nQoaUa&ai Siu to anaa^ut xai novtlv, tov di tnnov nXflm xQovov otav Ji T6rjj rj innog, ro Tt ^oQiov tv&iis xaTfa&iti xal anfa9ltt tov nuXov 0 ini- ifvtrai inl tov fntTiunov tiov niuXiov, xaXtiTai 6k Innofiavii. Primis verbis otav de nXtiQco^MUi particuiam nostram cum antecedente coniungi, sicut iiodie re vera in Geoponicis 11. coniunclae legunlur. quandoquidem manifestum est, de auctore dubitatio haud oriri potest. Hausit aiitem initium Analolius indidem atqiie Varro et Columella. Itaque nil refert, qiiod quae de abortu vilando et de herbis leguntur, desunt in Anatolii capite G p. 58 'xvovawv innwv intftiXeta' ceterum niulto ampliore, quod in proximo fragmento nobis occurret. Sicut antea, idem Anatolius compilatori C Aristotelica suppeditavit. Quibus per furmulam soilemnem (idivat di XQV pannulum alienae originis assutum esse apparet. 5 5 0 p. 4. /ItaXoov dno yevedg intftiXeia. IlQCOtOV fiiv ov XQV TT^Otf- dyetv X^^Q^ toXg yevvrjftatfiv \\ ovdi t^g fxrjtQog dnoanav, (fitXoatOQyoatatov yaQ to ^mov. d-iQfmg di nQOvoeXad^at deX 1 yiwai IV. G p. 5S sq. ^AvatoXiov neQt intfieXeiag ttiov xvovtTtiov tnntov. Tdov xvovtrdov Inncov ini- fjtiXeiav nottiGOfied-a triv nQOd- ijxovtfav, toffneQ tov ^doovg avtdg xovtplCovzeg , xai fjti] M ') p. 133 cap. 1065. a^ Uva- toXiov neQi t^? ttiov ntaXtav dvatQOtp^g. Mij cotTneQ ini ttjov aXXcov dvatQotpffg tav {ttav cod., corr. Mill.) td yevvtj&ivta dtpaiQOv- (jkev, ovtoog xai ini ttav Innwv >) i.e.codexMilleri ParisiBa8 2322 ed. ia IVotices et Kxtraits d. I. bibl. imperiale XXI 2. — 9 — xa» evQVXcoQiag {(o$) [tcai] ft^ KttxanaxsXdd-at rdyevp^fJtaTaj TMvSi Texov<fMviTtifielst<jSat ^Qefiaiatg [caTg] noQeiatg xal 5 T^ Tov x6q%ov naQa^&idei, xal xQt&^g fiefiQeyfiivtig M^dtx^g re xal J^etag xal tcov oca tot- ama xal to devteQOv T^g tjftiQag notov. to d' inno- ]0 Gtddtov (idXKTta iv' x^^l*^*'* (liv dXeetvov «Ttw, dvai/jvxo- (ievov di d-iQOvg. al di (fdtvat iif' vl/Jijkov tetdx9-(a(Sav, avtal di dvriQtij(fx^(a(Jav tdlg ini- 15 (fatvidiotg (poQ^eiatgj oncog dvavevovcat kaiM^dvaxfi triv tQO(piqv. tijQ^tiov di tovto ini tav ncoXcav (idXKJta, vipavxeveg yaQ ovibag elvai. 20 i&tovvtai. ^iiCQcov di yevo- fiivcov dexanivte elg vXag nQoaxtiov, Iva fuy al onXal 4 ^Qtfiius 8 ro ifvTtpov xtL corropU: legemos cum G r^ ils tfjt -^fiigae noi(((tv 11 dvdrpvxov 13 Ttrdo9t»0(tv j ai/rac fortasse Innoi reponendom 14 int(paTVT}- ilois 15 (fOQfuale 16 avav^jifOMrat 22 ngoanTiov Friadr^Werd. Ojmn. 1896. ^adtdZetv (Tvyxf^QOvvteg, not- ovvteg ^Qifux ^oaxeG^at, xal tQO(f^v naQattd-ivieg xov- (fOtiQav x^Q^o*' ^* x^coQOV tfiiid-ivta, ovtog yccQ iatt yXvxvtatog, xqi^ijv te §e- ^Qeyfiivijv xal oda totavta dig te tijg ^ftiQug noti^ovteg. iv Innoctaaito te latdvteg &eQfji,(S x^^f^^t^ogj d^eQeiag di dvaipvxovteg (legendum dva- tpvxofUV(o vel dvatpvx^ivti), vnodtQcovvvvteg te [xal] ^vXa OtQoyyvXa evaQfioatcogavyxei- fieva vno tovg nodag avtcov, Iva iv fiiv tji xoitfi dnccXo- ttjta exaxftVj iv di totg noai axX^QOt^ta did tdg onXdg, td te ovQa xataQQ^ evx^Qcog. tdg di (fdtvag vtp^XotiQag elvat delj cog dv^Qt^a&at dn' avtcov tdg (poQ^edg {immo taZg (fOQ^eaXg sc. tdg Innovg) xai dvttvevovaag Xafifidveiv t^v tQO(fijVj fjtdXtata di tovto ini tcov ncoXcov naQ(xtt]Qtjtiov, vipavx^vag ydQ avtovg efvat avved-i^ofteVj oneQ tto innixto fjKxXtata xdXXog iativ. ov XQ^ ^i avtdg noixiXicc tiov voficov xai tcov vddtcov ^evi- i^eiv. dfJi^Xiaxovai yoQ ini toXg toiovtotg ^evtOftoXg. texovaatg di avtaXg t^v Mtj- dtx^v naQttXa^ovfiev (scribe naQttfittXovfiev) xtti tijv nQo- <7ro*w/*fv>, (fiXoatoQyotatov (cod. (fiXoatoQyov) yuQ tovto to C<pov dndvtcov fieta yoQ le ^fiiQag vifiea&ai avtdg (lege vel avtovg i. e. nciXovg vel avtd i. e. yevvij&ivta) icSftev fjketd t(5v f*^t€Qcov. - 10 — avyxaiocfi t^ xotiqm anaXal VTKXQXovcfaij SsiXijg Ss ndXtv elg t6 csxttvkov* siaoKxiov. fietd d^ dvo ftijvag nov xai 5 TQslg yvfivaazeov z^v Innov, Xv' avT^g Te t6 ydXa xQeXxTOV yiviivai xa\ 6 niaXog dxoXov- ^<av iyyv[Avd<ffjTai Totg Sqo- fjioig. e^afiijviaioig de yevo- 10 fifivoig ToJg nutXoig xQi&dg naQa^XijTiov ^e^Qeyfiivag xal nTtcdvag. (dXX'y oi xdHQK^i^sov 6 Tov II ydXaxTog nQO SieTiag aviovg. (pvXaxTiov 6e dxQ^pdog 15 ^iiiiy) oxeved&at Tdg yaXov- Xovaag, Iva fii] t6 ydXa avTcov dia(f)&aQ^. dvanavia&oaaav 6e (^fierdy 6ieTiay 17 ro ys eXdxKSxov {f*£t^'y iviavrov. 20 ovrco ydQ xal ol ncoXoi evTQO- (frjaova^ xal avTol noXvyovot xai noXvxQOViot ^ovTai. 3 Tov ajaiil 7 Xnnos 9 i^a- fiTjVatois 10 XQi&Tji xaia^kritqov fif^Qtyfi^vov xal 12 ntiaavrjs 15 iKtf yala;(ovaais 18 fiira bis suppleDdam, nisi ds praestat, cf. p. 8 lio. 5 20 Jovs Tiulovs 21 avrai €iQ^fiivi]V intfiiXeiav nQoa- dyofiev (rectius nQoad^Ofjtev). noXXta fiaXXov fierd 6vo nov xai TQeJg fi^vag yvfivaariov Ti^v tnnoVj tva avr^ xdXXtov iyyiv^rai to ydXa t^ notorijvt (corruptum, num xtvrjftaT^t) xai 6 ncaXog dxoXovd-tav yv- fivdCijtat Toig ^QOfiOig. idv 6i dnaXdg ixooai rdg onXdg ol ncaXoi, iv TQaxiciv avTOvg XcoQioig yvfivdaofiev vno- aTQcovvvvreg avrwv ToXg noai xai ip^(pi6ag, ovrui ydQ dv al onXai axXijQVvoivro. xaXov 6i &eQanevaat t^v onXfjv avrwv rriv dnaX^v ovtco' ariaQ xoi- Qetov naXatov xai rQdyeiov xai -d-eXov dnvQOV xai axoQO^a fii^avra x?f«tv rdg onXdg xai rdg xf^trfoVag avrcov. e^afjnjviaioig 6i yevo- fiivotg roXg ntoXotg xQi&dg naQafiaXovfiev ^e^Qeyftivag . ov x<^Q*(^^^ov 6i ov6i (^vvv, nisi plura exciderunt) ydXaxrog. TOVTO 6i dxQificog sarco (eart Miller) naQatpvXaxriov, oncog firi ixTQi(fovaai Tovg ncoXovg oxev&coaiv ' ix yuQ ri^g 6x(t(xg t6 ydXa coaneQ xai ini rcov dv&QConcov 6ta(p&eiQeTat. T»- vig 6i ^ovXofievoi rdg onXdg axXijQoriQag not^aat, oavQa- xov nvQcoaavreg xai intQQa- vavTsg o^og vnOTt&iaat raXg onXaXg, xai dn6 Tijg 66oinO' Qiag iXd-ovrag nXvvavreg v6ccTt ipvxQ^ intard^ovat ariaQ xoi- Qetov ij TQayeiov ftsTd &eiov laXg onXaXg, ftdXtara raXg vnoTQHpdaatg {vnorQi^&ei- aaig vel vnoTQifieiaatg). Ka&' ^ftiQav 6i xrX. afferam ad fragmeDtum quintum p. 11. Anatolii verba ut pro viriii parte recuperemus , quis compiiator fidissime eius vestigia presserit, considerandum est. Videmus autem ea quae in C coniuncta leguntur a M et G in duas particulas divulsa esse. M vero neglegentissime egit, in quo quae ad finem a xai>' ^ftiQuv leguDtur, quid sibi hoc loco velint, nisi ex fragmento sexto Cantabrigiensi disceremus, plane in obscuro esset. Deinde in M noDDulla desideramus, quae iu ADalolii opere vix deerant: hiat oratio aDte fierd ydQ p. 9, 20, ubi ydQ Don habet quo referatur; denique quid post duos vel tres menses pullis faciendum sit quandoque a lacte sint removendi, M aiferre plane oblitus est. Neque G vitupera- tione caret, nam in capite 'nsQi xvovacov Inncov' inscripto quid sibi voiunt remedia ad ungulas pullorum p. 10,21? Ante noXXio ftdXXov p. 10, 3 autem, quod, si sententiarum conexum respiciamus, — 11 — admodum moleslum sit, lacuna constituenda esse videtur. Tum non tam praegnates, sicut G docel, quam quae pepererunt equas, ut G Tult, ab Anatolio summa ea quae coramendatur diligentia tractatas esse Terisimile est. Et ipse G hoc invitus confessus est, cum scribebat texovoaig de avxaXi x^v Mtidtx^v naQa^alovfiev xal %^v TiQoeiQtjfi^vijv inifjiiXetav TtQOdd^Ofiev. Multo melius ergo C se habet, in quo omnia bene conexa procedant, nisi quod de calido stabulo et de tempore, quo pulli a lacte removendi sint, bis agitur. Iiaque propius a genuino contextu abesse videtur, quamquam Anatolio ex G et M plura accrescunt. Anatolius autem manifesto gravissima praecepta ex fonte Varrone et Columella antiquiore bausit. Nimirum respice sodes: Varro II 7, 1 ed. maior Keilii. Eqainam pecas pascendom . . . ia stabalis ac praesepibas arido faeoo; cam pepererant hordeo adiecto bis die data aqaa . . . (§10) praegnatem neqae implere cibo neqae esarire oportet ... [in] decem diebas secandam partum cam matribas in pabalam prodigendam, ne ao^alas comburat stercas [tenebat]. qaioqaemestribns pallis factis, cam redacti sant io stabnlum, obiciendam farinam hordeaciam molitam cam furfuribas, et si qaid aliud terra natam libenter edent. annicnlis iam factis dandam hordenm et farfares, asqne quaad ernnt lactantes. neqoe prins biennio confecto a lacte removendam. Colam. VI 27, 12. Sin autem prospere cessit (sc. partas), minime manu contiogendas pallus erit, nam laeditar etiam levissimo contactu. tantam cura adhibebitur, at et amplo et calido loco cam matre versetur, ne aat frigas adhuc infirmo noceat aat mater in aogustiis eam obterat. paalatim deinde prodncendas erit providen- damqoe, ne stercore angalas adarat. mox cnm firmJQr fuerit, in eadem pascaa, in qaibas mater est, dimittendus, ne desiderio partas sai laboret equa, nam id praecipoe genas pecadis amore oatoram, nisi fiat potestas, noxam trahit. Cf. etiam Colamellae II. § 10 sapra (p. 8) allata verba. Quid quod Varronis conlextus nunc ex C emendari potest? Luce enim clarius pro 'in decem diebus', soloeca lectione tradita, scribendum esse 'quindecim diebus'. Pro 'tenebat' autem Politianus 'tenellas' codicis Marciani deperditi adnotavit, quod nunc egregie verbis 'dnaXal ovaai codicis Cantabrigiensis fulcitur. Ac nescio an vel traditus ordo verborum satis sane inusitatus apud Varronem ita explicari possit, ut dicamus Varronem caecutientem ex illo fonte Graeco caballino labra proluisse. Quod dico, quia Keilius in minore editione 'ungulas teneras comburat stercus' legit. Praeterea ex C colligo 'quinquemestribus' non genuinum esse sed 'semestribus' : illud librariorum socordiae numeros confundenti debetur. Columella autem et in ceteris prae- ceptis, sicut assolet, parum accuratus fuit et pro certis temporibus constitutis 'paulatim' et 'mox' dicere maluit. Laudandus autem est, quod solus memoriae mandavit, cur pullum modo partum attingi nefas sit. V. C p. 6. n6x£ dufiaa&^vat dei xovg Innovg xal ndag; Elg dk xiiv xeiQoi^S-eiav dvaxiiov xovg nwXovg xal dafiaaxiov fii^ iXdxxovag fiijvcov dexaenxd ij dexaoxxoo nQOxXoaa&ivxag* xal xexa&aQfxivovg. xa&alQovxat 6e iQefiiv&otg xal OQO^Oig did x6 d-eQfiov x^g (pvaeiog. xaXg fiivxot xQixpeai xaXg xa&ijfieQivaXg xal xoXg M 1065. ^AvaxoXiov neQl x^g xoov noiXcjv dvaxQO^^g. (supra p. 8 sqq. initium allatum) vnoxQHpdaaig. xa&aQovfiev di xovg tnnovg iQe^lv&(p xai OQ^^m di,d xov eaQog xal fiexo- noiQOV, 6id 6e xov xeifJidavog xQid-f^ OQO^oig fiefnyfjiivri d-QiipuifiLev. xad-' ^fiiQav 6e (oaneQ xal ol dv&Qcanoi, x^^QOva^ Xovxqm, ovxutg 2* 12 ^ovTQotg ovx ^TTov avd-qmnoav xaiqovaiv Innoi. evTQ^xoi di ylvovTtti Tccg x^lra? xai Ttxg ovQceg olveXaif^ ini^Qsxdfievot. 2 TaTe /a/ratc. xal 6 Innog noTOfiiotg vdaat xal inl nleTov &aXd<j(l^g. TO ydg ^aldTTtov nXiov cofpeltt %d acoftaTtt avTtov. evTQtxog di Tag xoJTa^ nonj- aetg xal rdg ovQag otva (terd iXaiov §Qix<dv. In codice prima sentenlia xa&aQovfiev xtI. ad finem posita est. Geop. XVI 1, 11 lii ik ;iff«po^*fiai' axxiov loiis ficilovs nltjQtiaavTae Toi/s «' »al r\ firjvas. Quod temporis spatium alii scriptores dod satis loDgum esse putant: Varro II 7, 13 'snnt qni dicant post annnm et sex meoses ecolum domari posse, sed melins post trimnm'. Paulo aliter Col .6, 29, 4 'eqnus bimns ad usnm domesticum recte domatnr, certaminibns autem expleto triennio'. Cum qno consentit Apsyrtns G 263 SifTij yfyovora tov Tifoiov ix jrjs aydris ihcovai xal JafidCovaiv. De origine verborum, quae antecedenti fragmento sese applicare clarum est, non ambigeretur, etiam si M auctoris nomen non servavisset. Ex C autem nunc discimus, cur verba ad 'pullorum educationem' pertineant: id quod nemo antea ex M eruere potuit. Nihilo setius quae in M solo praebentur Anatolii additamenta, grato animo accipimus. VI. C p. 6. 'Innov dya&ov doinfi>aaia. 'Innov (fttfikv dyad-ov tovtov eldog oQd-tov xal ditjQ&Qcofiivov exoviaj vtpavx^va, eniyQvnov, kevxoetdij*, dnXijxTOVj xelevafiaTi fiovM xal X6y(p ^vioxovfievov, xecpaX^v fnxQav sxovTtt xal diriQ&Qiafiiivtiv, fjkiTconov ofittXov, coTia OQ^-d xttl nQOiaTdfisva, yXcoaottV fnxQav p. 7 5 xtti XsnTiqv, nQoaconov aifiov, TQdxi]Xov \\ dnttXov xttl fjteyttXoneQioxov* xai t^v dnaXrjv TQi^tt ^ttd-eXav ovXoTiQttV eig tqt df^ta vsvovaav, arij&og svqv nX^Qsg xtti fiSfivo)fjbivov, tafionXaTttg fisydXag dittxsTvncofisvttg, ^Qttxiovttg oQd-ovg dtijQd^QCOfJtivovg, nXsvQag xsxvQTCOfjiivag, xoiXittv svoyxov (rtvfg di (fttat avfjtnsnisafjtivriv xtti Ttttg Xayoat avvsaTaXfxivfjv), dtdvfiovg fnxQOvg iao- fisyid-sig, iaxia nenXiiQcofjiivtt nXdtog exovztt dmXovv, ^d^tv iyxtt&tjfji^ivtiv dinX^vofjkttX^v, ovquv 10 svfiijxtj evovXov, xv^fiag xai axiXi) OQ&d xai fidXtt vyqd sig t6 ivTog fiiQog insaTQttfifiivtt, yovttTtt fnxQd aTQOyyvXtt xtti aTSQsd, fifjQovg fisfivcofiivovg, ovvxceg aTSQeovg xtti aTe^pdv^v fiTj nQoneTij, xvXixa fnxQov, oq&iov oXto t(Jo acofiaTt, svfji,syi&ii, dnjQ&Qcofiivov, fiiye&og Ixttvov, Tag di' oXov tov aoifjiittTog (fXi^ttg eva^^fjtovg xtti in^^Qfiivag, XQO^dv di (poivtxov ^ fisXttva , saTdvtti fiij dvsxofisvov dXXd ttjv yijv xQOTOvvTtt xtti &ieiv ini&Vfiovvvtt , ipvxijv 1 5 dxttTdnXTjxTov exovttt, cog XTvnovg toov i^ttnivijg ^cocov intytvofjiivcov ij Ttvcov dXXcov d^&cov p. 8 i)-safidi(jt)v fiif ixTaQttTTea&tti,, sfjKfQovtt ds xtti ToXfifj vneixovTtt, (ptXonQioTOVj \\ avve^eQ^aTi- xov*, notttfjkovg xai Tcc(pQovg evaxoncog diSQXOfJkevov. 2 lovjo: i6 Tf Plato Pbaedrus 253 d, cf. infra p. 21 | oqS^qiov 3 Ivxofidfi 5 ar)fi6v \ xal TJ;v: malim ;fa^r»jr 6 ovlo'^ 9 ^axrfv \ Jinlrjv \ fiiQav 12 oq&qiov 13 (ft': 6' 1 fvacifiovs | jfpotaf 14 xQuioiJVTa 15 fniyivofifvov — 13 — vn. C p. 8. 'Innov Gxoliov doxifiaoia. Tov di cfxokiov noXvVj elx^ av(in€(poQ^(iivoVj xqazeqavxeva, ^QaxvTQax^i-oVj Gtfio- nQOCianoVj (teXdyxQOt^v, XevxofifiaTOVf vtfatfiovj «o"» Xdaiov, xuxfov, fierd xiwQUiv fiohg vneixovta. 2 De matila seDtentia cf. iofra | noXlv eix^ onlla distinctiooe inter se posita, ut Platonis codices BT | fiaQVTQoixiXov \ arifxonQoaomov 3 Xtvxofifxttxov: ylavxofifiarov Plato In fragmeDto sexto gravissima suot, quae 1. 3 inde a xecpal^v fnxqdv usque ad intjQfiivag 1. 13 de equi boni forma leguntur. fd quod ut melius cognosci possit, omnium scriptorum poetarum Graecorum Romanorum de eadem re locos sub uno conspectu posui. Tabuiam autem ita constitui, ut ordinem, quo enumerantur equi membra, a Varrone servatum repeterem. A quo ubi Columella, Geoponica, C recesserunt, hoc numeris additis significavi. Ceterorum testium quae nibil ad rem facere videbantur, melioris conspectus causa praecidi: id quod imprimis de Simone et Xenopbonte moneo. Consulto autem neglexi Pelagonium cap. 2, quippe qui Columellae descriptionem anxie repetiverit ^) , et Isidorum, cuius de equi forma Etym. XII 1, 45— 47 ad Palladium redeant. Quae G 262 in calce de eadem re leguntur a det xavra exeiv vov Innov, omnino non antiqua sunt, sicut ex voculis neograecis apparet: itaque in codice Hippiatricorum B (cf. supra p. 5 annot.) primo defuerunt et recentissima manu in folio 331 v ceterum puro appicta suni. Neque Vegetius VI 6 et 7 huc pertinet, qui multarum nationum virtutes, quas in usu praestent, enumerans, nullam speciem nisi Hunnorum et Persarum equorum accuratius describit; cf. infra p. 30. Theomnesti autem neql intloy^g innwv inscriptum caput, quod adhuc in C p. 334 — 344 latet (cf. Rh. M. 51, 61), cum non pauca singularia praebeat neque tulerit aetatem nisi foedissime corruptum et mutilatum, segregare malui. Ad rem diiudicandam nibil valet. PoIIucis I 188 sqq. denique ad ipsos scriptores Atticos redire demonstrari potest. Sed vide sis ipse: ^) Discrepat aliqQOtiens Pelagonins a Columella , de qua re Ihmius in commeQtario non ubique satis accnrate egit, cum non parvi momenti sit ad contextos amborum recte constituendos. Et in cap. 2 Pel. uno loco (tab. 3. 4), ubi codez Pelagonii 'naribas et arrectis' perperam praebet, Ihmins pleniora Colnmellae verba restitnit. Tabnla nostra respecta ceterisqne testibus anditis ego puto omnes Pelagonii discrepaotias hic tempornm ininriis tribnendas esse: P. ipse Colnmellae contextnm lacnnosnm et interpolatnm mann versavisse videtnr. Habet antem P. (cf. tab. 10) 'numeroso pectore': quod hic deest 'masenlorum toris' iater 11 et 12, tamquam propria nota sit, ita coDStitnta legitnr: 'mnsculis in toto corpore extantibus'. Valde mirum 19 'cansa longa et non setosa quia abdecet'; aperte igitar P. fonti sno refragatnr; in verbo 'abdecet' cognoscimus glossam infimae aetatis. 20 omittit P. 'aeqnalibns atque albis', idem 23 'rotnndis', nbi 'et' post 'clnoibus' addit, 23 pro 'dnris' habet 'nigris', quod scribarnm calami errorem esse arbitror. — 14 — Simon, Mus. Rben. Xenopbon de re equestri I 1 51, 67 sqq. Varro II 7, 5 ed. Keilius ColumellaVI29,2— 3 Geoponica XVI 1, 9 1 xe(faXT]fniar]f40TaTt] ila- xe(faX^ oarddris, ftixQa a)sicapathabetnoDma^num exigDO eapite Tr]V xe(faXrv f^i* fxiXQav (fQa xjLaiaywv ws/hixqo- ataycjv xrl. xoQV(fr] ftel- b) oec membris confasis Torjj X0QV(ffi v\pr]lri xil. 2 fwv xrX. si est, 3 v(f9alfiovi f/fyalovs Ifw ofUfitt Trt nQo noStov oQi^r) ocalis oig^ris nigris ocolis ofifitt fiiXav Sk XHfiivovg, i.ctfxnQovg {i(6(f9alftos) 4 fivxiriQWi (os fjtiyCajovs fivxTTjQes ttvanenTaftivot naribus oon aogustis naribas apertis ^Tvas juij avfinenTtjxvias 5 wTrt fnxQa G (uTtt fiixQOTeQa auribus adplicatis brevibusauriculisetarrectis dia nQoaeaiaifiiva 7 8 avxnv linTos vyQos ava- avxTjV oQ^os . ■ XayaQOS [aoi^asta] cervice molli lataque aec TQaxTjXov anaXov aifxos . . fih fiQaxvs xtL longa 9 ;f«^i»j ofioxQovs ev^Qt^ iaba crebra fusca subcrispa, densa iaba et per dextram XaiiTjv fia&etav ovXoiiQav subteDuibus saetis, in- partem profusa PQttxv xexXifiivrjv tnl la plicata in dexteriorem Se^ui 10V avxivos partem cervicis 10 atrjdr] fij] axtva Xlav OTiQVa nluTvreQtt xtI. pectus latum «t pleaum lato et mnsculorum toris aTfi9os evQV fiefivwfiivov jUJjJf nlaiea ayav Dumeroso pectore 11 cf. 17 ameris latis grraodibus armis et rectis ^Qaxiovas 6q9ovs b) 12 nlivQas nlarvTixTas xa- nkevQtt fittdvTeQtt nQos lateribus ioflexis ^fififvas xaria yaariQa oyxoidiaTeQtt 13 Xayova (os fnxQorarr]V xeveoiv fiixQOTaTos ventre modico ventre sabstricto b) xoiXiav eijoyxov c) 14 OQXtlS filXQOVS oQxeis] f*h fteyaXovs testibosparibus etexiguis c) SlSvfiOVS fiUlQOVS d) 15 lambis deorsum versas latis lumbis et sub- d) pressis sidentibus • 16 iaxiov fiiyiaxov nlaiv- la^la nXttTitt evaaQxtt, ■tarov oOtfvs nXttTeia fiQaxv- TiQtt 17 dnonldTT^ (us fitylatr^v f*r]Qol vnb lufionXaTats scapalis latis tifjionXaias fieydXas a) nlaJVTttTfiv ftQttxeis cf. 11 18 ^axiv (us fityiaTr]V ^ix^S SinXi] Tr\s anXfs spina maxime duplici, si spiaa duplici a) ^j^tv fiaXiara fikv Sml^ T]S((av miDOs noD extaiti el Sk </ui}>, /iij ye xvqti^ 19 xiQxov fifTitoQov daaeTttV coda ampla sobcrispa caada looga et setosa ovQav fieydXriv ovXoTQtxov fiaXQtcv crispaque — 15 — C p. 6 Palladius IV 13 Vergil, Georg. Ur79sq. CalpurDius 6, 52 sq. NeinesiaDU8,Cyneg. 240 sq. OppiaDus, Cyneg. I 168sq. 1 xftpal^v fitXQuv ?;|fovra exi^dm capat et siccam argatnm (Servins micat acre caput capitiqne decoro altai paiov xaQTivov, vx^)* fiexfta- xal 3iriQ&Q0ifi(vriv pelle propemodam ossibas adhaerente 'breve') capat honos Qov, veccTtjv yfvvv nor\ SeiQaia vevot. 2 fiirtonov ofiaXov excelsissima frons ardaa froos evQv (fuidQov re fuao- <pQvov, tx 6' ttQa xoQarjS afx(p\ fiiriona tqix*^^ nvxiveiv aeiMvro x6- QVflfiOI: 3 ocali magni oculique vago splendore micantes ofifia roQov, nvQOanov, tniaxvvioiai Sa^potvov 4 nares patalae fnmant hnmentes calida de nare vapores evQelai ^ves 5 Mia oQ&a xal nqdiaia- aures breves et argutae anres agiles ovara fiaia fitva 6 yitSaaav fiixQuv orofia (T uqxiov xal lenrriv 7 nQootonov atfiov 8 tQaxTilov anaXov xa\ erecta cervix ardua cervix sinepooderecer- plnrima se validos cervix yvQyaXit] SeiQt) fuyalonsQioxov vix resnpinat in armos 9 xal Tfjr (corrige xi'^^^V'*') coma deosa deosa iuba et dex- Xaaiavxfvos innov, cf. 2. analrVyTQixa ovXoTiQav tro iactata re- tts ra (ff |ia vivovaav cambit in armo 10 aj^&os (VQv nl^Qts xul pectns late patens Inxariatque toris immodicamqae latus novXv oriQVov fitfiVOiflivOV animosnm pectns 11 ^Qaxiovas oQ^ovs Jt- cf. 8 riQ&QO}fi(vovs b) cf. 17 12 nlivQas xtxvQTtofifvas latas loBgissimam sub- strietam addactum latus 13 a) xoUiav (voyxov, brevis alvns parvaeque iogentibns alvi b) jivh i( (paai avfi- ntnitafitvriv xal rats layoat awf<nalfi(vr}v 14 iidvfiovs fuxQovs lao- testiculi pares et exif ai fieyidets 15 16 iaxia nenXijQCjfiiva laxia niaivovaa ^dxis nkatos ?;|fo»Ta imlovv cf. 18 17 afionkajas fxeydXas obesa terga terga sedent ampla satis levi sunt evQia vcJTa dtaretvnoifiivas •) aeqnora dorso 18 ^o/»v tyxa^rifiivriv <f*- duplex agitor per Qaxis afiifiiivfjios cf. 16 wl^v o/uaXi]v lumbos spina 19 ovpav evfi^xr] h^ovXov caada profnsior noXXii . . ravvTQixos oipij - 16 — Sinion, Mus. Rhen. Xenophon de re 51, 67 sqq. equestri I 1 Varro 11 7,5 ed.Keilius ColumeliaVI29,2— 3 Geoponica XVI 1, 9 20 6aaia ra Tzaga t«s xj»]- xvtiftfov offTtt nax^a, axiXri craribas rectis aeqaalibas aeqaalibos atqoe altisrectis- axikr\ oQ^tt fiui vevQCj^ij aaaQxa vyQu iotro versas potias figa- ratis (fi^rata cod.) qae craribus 21 axQi Tov yovajos, Tct yovara vyQoig xnjunTiov genibas rataodis Becmagois tereti geoo parvoqoe oeqae avoi&ev aaQxtodiaTfQa iotrorsns spectaoti laXVQOTiQU 22 onki] ilatfQtt (vtfOQOi onlal v\pr]lai, noQQto ano UDgalis doris: daris uogalis et altis et 'c) onXiiv tvneQiyQatpov xal b) f^TjTt TiliaTeta fitije vipi]li^, Sanidov xeltS6va,xoilai coocavis rotaodisqne navro&ev ofiaXtis auQXos oklyov oviyftt na- qaibos corooae medio- avfinenriyvittv, cf. 25 Xvv, xoar, cres soperpositae suot et 26 23 rotoodis claoibas a) 24 fiiiQiaCai /uri aaQXtiieis femiDibus torosis ac b) oumerosis firjQovs fiefivtofiivovs a) 25 cf. 22 fiaTQttXOV fitXQOV 26 owxa naxvv owxes naxeis ovvxa eieQtov 27 totocorpore ut habeatveoas, quae aaimadverti possuot, quod <qui) huiusce modi sit, [et] com est aeger, ad medeodam adpositus [corpore molto]. sic uoiversom corpas com- positum, ut sit graode sa- blime erectum ab aspectu quoque agile et ex loogo, qoaotum figara permittit, rotuodam 28 Quid ex tabula proposita discamus, paucis adumbremus. Ipsa autem loqui videtur: co- gnoscimus enim nunc scriptores poetas Graecos Romanos ad unum omnes Simonis Atheniensis vestigiis insistere. Id quod ex Simonis fragmento ipso quamvis neglegentissime habito et depravato etiam melius quam ex tabula intellegere licet. Quid quod ille de equi forma multo accuratius egil illis, qui eius libellum postea compiiaverunt? Idem ergo faclum est, quod in aliis disciplinis observamus, ut princeps auctor summum adeptus sit fastigium, ad quod posteri non consurgerent, immo inde magis magisque delaberentur. Ita iam Xenophon, qui initio com- meniationis suae cum legentibus communicare non dubitavit se plerumque cum Simone de rebus, quas prolaturus esset, consentire. Pauca vero, quae de suo equinae formae addidisse videtur descriptioni, in libello eius ipse perlegas : facile eius addilamenta a Simonianis discernuntur. Unum commemoro, quod in tabula non cognoscitur, Xenophontem Simoni vel in bac re se applicavisse, quod ab ungulis equi ordilur, cum posteri a capite incipiant. Varro Columella Geoponica codex Cantabrigiensis quam arlissimo inter se coniuncti sunt vinculo, neque dubium est, quin plane coniventes ex eodem fonte bauserint ita non suo usi con- silio, ut eorum verba inter sese comparata emendari possint. Et optimo iure Ricardus Heinze comment. Ribbeck. p. 435 irium primorum descriptiones composuit, ut demoustraret eos ab eodem scriptore pendere, quamquam vir doctus rem per se dilucidam esse ratus neque singulas notas - 17 - C p. 6 Palladius IV 13 Vergil, (leorg. III 79 sq. Calpurnius 6, 52 sq. Nemesianus, Cyneg. 240 sq. Oppianus, Cyneg. I 158 sq. 20 xyijfjus xal axiXri oQ&a OQ^OTfVtlS SoilXOt TJ 7IO- xoi fidla vyQoi fig t6 <fwv TiTjQiTiyifs aiilot, lyros fxiQos intOTQafi- xal fidla UnTalioi, fiiva xal aaQxi Iflftfifiiva xtLla 21 yovara (jnxQa arQoy- yvka xal OTfQfd 22 cf. 26 uogalanim solida el fixa cavatqae tellarem pes levis et tor- nec pes offlciam standi OTiItj VXpl . . TlVXtVTj XfQO- rolaoditaii, pes siccos et solido gravi- nata levi sob- tenet: ungala terram taaa xQaTttii], aifVQov et soiidus etcoraucon- ter sonat uognia striogitur ud- crebra ferit virtusque dyxUvoiTo eavo altios calciatos coroa gala corou artus aoimosa fatigat 23 maximi et rolaodiclaaes 24 /xtjgovi /iffiViOfiivovs firiQoi fvnayifs, fxvaidtts 25 26 owj^asajfQfovsxnlajf- cf. 22 fiiyas aiTos ttov ntQt- (fidvTJV fiT 7lQy,JieTTJ, ijyia yvta, doXixov 27 xvXixa fiixQov difitts 27 OQ^tOV ol<{> T^ awfJMTl, fVfieyi&TJ, SlTIQ»QtOfli- vov, /ifyf9os txavov. Tof Si,' olov Tov aoifia- Tos (pli^s fiarifiovs xal ijiTiQfiivas, 28;ifpo/ay dk tpoivixov fi fiikava curavit neque ceterorum de ista re testimonia respicere voluit. At oblocutus est Ernestus Keil, vir de Varrone meritissimus , in commentario in Varronis r. r. libros scripto p. 187 sq., nam neglecta sane Heinzii commentatiuncula vetuit philologos 'Columella Geoponicis abuti ad Varronis verba rorrigenda', quoniam Columella et Geoponica 'multa descriptioni Varronianae addidissent, quae apud Varronem nunquam lecta fuissent'. Keilium autem secutus est Ihmius in editione Pelagonii p. 135 cap. 2, utpote qui Varronis descriptionem primarium esse fontem sibi persuaserit. Neuter vero in rem diligenlius inquisivit neque studuit difficultates mehercle inexsuperabiles, quae ista opinione probata existunt, intirmare aut diluere. Etenim eam opinionem falsam esse iam nemo Geoponicorum Columellae verbis cum Yarronianis comparatis non iDtellegere potuit: nuDC vero codice CaDtabrigiensi protracto ceterorum testimoniis appositis ne tenuissimus quidem residet scrupulus. Ceteri enim testes non modo plura Varrone praebent sed etiam meliora signa, eaque ita comparata sunt, ut appareat ea primo lingua Graeca scripta per auctorem Romanum neque semper accurate versa et interdum neglegentius disposita vel plane omissa esse. Vapulabit nimirum M. Terentius, si singula ad obrussam exigemus, nisi forte eam ingrediaris viam, quam olim Ursinus et J. G. Schneider Saxo inierunt, qui omnes quos inveniemus errores Varronis temporum iniuriis imputaverunt. Namque et Columellam el auctorem Geoponicorum integriorem Varronis contextum manibus trivisse falso rati verba tradita, quae nos legimus, Reatini Xerro ignique sanare non veriti sunt. Id quod Keilio improbatum est merito, quamquara ipse de Fri«dr.-W«rd. GTmn. 1896. 3 — 18 - necessitutline scriptorum erravit verborumque tradilorum nimis tenax fuit. Saepius autem vel aliis locis, ubi peilem ofTendit, aut difficultates praetermisit aut vi salebras removit, cum verba codicis niolesta iincinis saepire [niuria satis habuit, cf. supra p. 11. Mihi via media ingredienda esse videlur: neque mihi dubium, testes ceteros si audiam, quin Varro cum alibi tum capite II 7 satis neglegenter egerit et exploratum esse puto verba Varronis in universum peius habita esse quam Keilius vir summus concessit. Et ofTendo pedem iam in primis verbis 'qualis futurus sit equus e pullo Cepulio' traditum) coniectari potest, si caput habet non magnum nec membris confusis si est, oculis nigris' e. q. s. Neque voluit neque potuit dicere naturam fuluri equi cognosci posse ex pullo, si pullus caput magnum alia haberet: quod est ineptissimum: immo bonum ac non quemlibet Varro descripturus est equum. Itaque mihi certum necesse esse suppleamus post 'coniectari potesl': 'tiet' vei 'erit bunus equus', quae verba iis quae antecedunt 'qualis futurus sit equus' verbis suo loco mota esse puto. Ita Columella, postquam de 'docu- mentis honesli animi' dixit, pergil: 'corporis vero forma constabit exiguo capite' e. q. s. Geoponica autem: ^Tov ds ncoXov %6v iaofifvov dyad-ov dtayvooGoiJkei^a . . . otov «tto [iev rov doofiatog', codex C: "Innov (pafiev dyad-ov xstpaX^v /.iixQav exovxa xiX. Neque minus exploratum est clausulam descriptionis Varronianae corruptam esse: 'Toto corpore ut habeat venas quae animadverti possint (traditum 'possunt'), quod ^qui) huiuscemodi sit [et], cum est aeger, ad medendum adpositus [corpore multuj'. Vides, quam multa Keilius aliis praeeuntibus mutaverit, ul verba intellegi possent. At ego puto 'corpore multo' non glossam esse sed unum superesse ex iis, quae Varro de magni- tudine totius equini corporis egerat; cf. in tab. Col. 27 et C 27, ubi etiam de^enis sermo est. Sed nunc nos convertamus ad singulas notas, quas in tabula enumeratas apud Varronem aut legimus aut testimoniis celerorum respectis desideramus. Et ut de tab. 2; 6; 7'), quae non praebentur nisi a C, nunc taceam (cf. infra p. 22), 8; 14; 24 non sine magna scriptoris incuria omilti poluerunt, sicut aegre ferimus, quod quae alii 22, 25, 26 de ungulis accuratiora docent, a Reatino, qui 22 'clunis ungulis' contentus sit, fere negleguntur. Alienissimo loco Ib positum est, quia ordinem singulorum membrorum a capite incohatum disturbat, idem dicendum est de 17, quod in Geop. et C recte collocatum exlat. Neque extrico, quomodo 10 'pectus latum et plenum' accusativus excusari possit, cum ablativo sit opus. Num Ib delebirous? Nimirum fuit valde neglegentis de membris equi universis loqui, quoniam de singulis verba facere coepit. Silet Keilius, quamquaro equidero ne structuraro quidero quaro vult verborum intellegere possum: 'qualis futurus sit equus e pullo coniectari potest, si caput habet non magnum nec membris confusis si est, oculis nigris' (secuntur tredecim ablativi eiusdem farinae): quoniam vir doctissimus post 'esl' virgularo posuit, omnes ablativos plane io aere pendere vides, curo antea 'si' sine ulla necessitale repetita est. Vix opus est dicere interpungendum esse: 'si caput habet non magnum nec membris coufusis, si est oculis nigris' e. q. s. At enini quis unquam membra capitis ac non partes vidit? Ursinus ergo proposuit 'nec membra confusa' ordine membrorum ita sane non restituto, J. G. Schneider relegavit verba violenler in antecedens enuntiatum. Ego nil muto, etenim lege sodes, qnae C de equino capile habet: 'xecpaXijv ex^Tco fiixQav xal di^Q&QWfiev^v'. Audisne nunc Varronem voculam extremam Graecam vertentem? Satis stolide, concedo, attamen accuratissime, nisi quod particula neganti utitur (ut 1; 4; 21). .\eque anceps haereo, utrum scriptori an codici imputandum sit, quod 8 ^j ^umeri, qnos hic et iDsequeotibus pagiois afferu, uou pertiueot uisi ad tabalam propositam. — 19 — apud Tarronem deest: Keilius quidera 'angusta' adiectivum ibi traditum expunxit tamquam 'ex superioribus viliose repetitum', nii ergo ibi desideravit. Quid? Varronem num verisimile est unum ex testibus productis omnibus de notissima equi parte quae legerat plane oblilum esse? Nonoe plagulis dignus foret? Quid quod ipse 10 de dextra parte cervicis ioquitur? Ilaque 8 lacunam statuendam esse opinor, quam Ursinus otim bene supplevit, cum scriberet: ^cervice moUi non) angusta. Keiiius vero iniuria ait 'non aptam dici angustam cervicem': nonne 'schmai', 'schmacbtig' notio egregie huc quadral? Quid sibi velit accusativus 10, me non intellegere iam dixi, itaque ablativus 'pectore lato et pleno' revocandus erit, nisi scriptorem ad tantam neglegentiam progressum esse putabimus, ut hunc accusativum falso poneret, quod 9 'in dexteriorem partem cervicis' dlxerat. Contra ipsius errori ascribo, quod 17alieno loco apparet, cum ad 10 pertineat. Etenim Varro, cum 11 ^gaxiovag ^Xrmhein' non accurate, sicut Columella, per 'armos' sed neglegentius per 'humeros' vertisset, 'humeris latis' et 'scapulis lalis' iuxla ponere veritus est, quod fere idem significare viderentur: itaque ordinem genuinum turbare maluit. Porro valde displicet, quod 14 et 24 apud Polyhistorem fruslra quaerimus, cum ceteri de iis verba faciant: timeo autem, ne ibi auctor peccaverit, cui partes i^tae corporis minus memoria dignae viderentur. Idem de 12 puto, quod etiam in Geoponicis omissum est. Valde nolabile est 5 'auribus applicatis', quod egregie respondet Geoponicorum 'oJra TiQoaeataXfieva', cum Columella 'breves auriculas et arrectas', C 'cotia dgS-a xai nQoiatdfisva', Palladius 'aures breves et argutas' poscant. Quomodo orta est discrepantia? Mecum si facis, res facile explicatur: IIPOCECTAAMENA et IIPOECTAAMENA (sicut hodie perperam in optimis Geoponicorum codicibusFM legitur!) ei IIPOICTAMENA pro- miscue in exemplaribus Graecis iam olim lecta sunt: Varro illud, Columelia Palladius hoc in sermonem Latinum transtulerunt. Ita faclum est, ut, quamquam eundem auclorem exscribebant, de auribus plane inter se contraria proferrent^). 10 Varro ^fiffivcofjtevov' non redilidit nisi per 'plenum' {jiXiJQeg C): parum diligenter. 13 'modico' = evoyxov, Columella 'substricto' = ovii- nenteGfiiv^v: utrumque in C (sed cf. infra). 15 plane deest apud Graecos, cum Columella accuratius Varrone; sed quoniam 16 apud Romanos desideratur, fortasse de eorum errore cogitare possumus. 20 'figurata' recte ab editoribus in 'figuratis' mutatum esse nunc ex C per- spicimus {^axdXrj ... elg t6 ivTog ixiQog infOTQafifiiva) ceternm pleniore. Mirum, quod id Columella ad 21 traxit, cum diceret 'tereti geuu parvoque neque inlrorsus spectanti': uter rectius egerit, dubito. lucundus olim et J. G. Schneider etiam hic Varronis contexlum e Colu- mella emendare studuerunt: nuuc C vero Reatino succurrit. Anliquissima extat, ni fallor, dis- crepantia in 3, ubi Varro fralresque eius oculos MEAANAC, Simon Xenophon (Palladius) fere METAAOrC postulant, quod praeferam, cum de colore ceterum taceant: quamquam cogitari potest in communi fonte posteriore utrumque probatum fuisse. At 9 Varro plus aliis testibus praestans ^anaXiiv' per 'subtenuibus saelis', 'ovXoreQav' per 'subcrispa' interpretatus 'fusco' de suo addidisse videlur: invita, ut opinor, Minerva, cum non de fusco equo verba faciat. Ibidem et 18 eum diligentius vestigia scriptoris, quem secutus est, servantem videmus^). Idem de 27 dicendum est, quamquam hoc lacunosum est. ') de confasis participiis nQoatajaifUvoi et nqoiaxalfj^voi (qnod nthili est) recte actnm in Stephani Thesanro s. v. nQoaaiillbi. *) Romaai scriptores ^SinXovs' aoxie per 'dnplex' reddiderant: Servias Verg. Georg. S7 explicat 'aot re vera duplex aat lata'. Hoc aoice verom esse coosentaneum est, cf. Apsyrti de asioi forma optima G 54 vHjov 8* — 20 — Sed tempus est sistere gradum, nam timeo, ne nimis diu apud Yarronem moratus sim. Abunde enim quae protuli sufficiunt ad id demonstrandum, quod mihi proposueram, posteros non ex Varrone sed ex eodem libro atque illum equini corporis descriptionem bausisse. Qualis hic Jiber fuerit, iam Ricardus Heinze II. intellexit. Similiter enim atque ioco allato res sese babet de fornia bovina, quam Columella VI 1, 2 descripturus 'Mago, inquit, Carlhaginiensis ila prodidit, ut nos deinceps memorabimus'. Magonis aulem libros Cassius Dionysius Cticensis anno fere octogesimo octavo a. Cbr. n. lingua Graeca vertit et multa de Graecorum scriptortim libris in sua volumina XX adiecit. Quadraginla annis post Diophanes in Bitbynia Cassii opus in epitomam librorum sex redegit 'utiliter': (T. Varro rr. 11, 10 et Susemihl Gescb. d. griecb. Litt. 1830. Nunc vero constat Pbotio et Geoponiris testibus (Rb. M. 45, 66; 81) Diophanis epitomam ab Analolio exscriptam esse, scimus autera fragmenta II — V Cantabrigiensia ad Ana- tolium redire: nonue concludere licebit etiam fiagmenta Vlet VII ex eodem Berytio prompla esse? Idem, si hoc verum est, de fragmento I dicendum erit (cf. supra). Porro ubi alia fragmenta Canlabrigieniiia II — V cum Romanis scriptoribus consentiebant, iam manifestum est Diopbanis sapientiam ibi deprebendi. lam pridem suspicatus eram a Varrone ceteris scriptoribus posteris noQ ipsum amplissimum Magonis aut Cassii Dionysii opus inspectum esse, quamquam nominibus illorum utuntur'), cum Varro epitomam Diopbanis, sicut modo legimus, tamquam 'utilem' praedicet. Quae suspicio nunc conGrmatur consensiim reputantibus Anatolii, id est Diophanis, in Geoponicis Hippiatricis fragmentis Cantabrigiensibus et Varronis Cohimellae Palladii. Sed baec quaestio longius patet neque bic a me profligari polest. Et ut ad equi descriptionem redeamus, memoria dignum est, quod Cassius Dionysius formam equi optimam non Magone Africano sed Simone Atheniensi duce depinxit. IMeque tamen id mirum, nam Graeci Romanive quid de Africanis equis quamvis celerrimis senseriot, discimus ex fragmento insequenti (p. 28, 20): Ai^veq 6(f^^yai fiiv ccnQenicSTttTOt xal fAtxgoi ra acofiara. A Varrone nemo pendet, ne Vergilius quidem, quamquam is paucis equi notis contentus est^). Nam I 'argutum' respondet Graeco 'diijQi^Qcofidvop^ ac non Varronis errori supra castigato; 8 'ardua cervix' frustra apud Varronem quaerimus (cuius contextum sane bic mancum esse in- telleximus) alios: cf. vero Simonem Xenopbontem Palladium. 10 poeta egregie fiffivioftivov transcribit: Varro bic neglegentius egit, Columollae autem fortasse Vergilii locus obversatus est. Minus accurate Mantuanus poeta 13 et 17 neque plane cuin Varrone consentiens. 18 sicut ceteri 'dmkovg' 'gpkriimmt' anxie per 'duplex' reddidit a sermone Latino alienum, diligenlius cliam 9 vertit. Ac nemo emunctae naris venustissimum poelam vituperabit, quod de iis equi membris tacet, quae bomo barum rerum imperitus aut nulia contemplalione digna putat aut omnino non distinguere potest^). Attamen desunt graviora eaque maxime conspicua (3, 4, 5, 11, 12). Quo magis mirari subit, quod Plinius bist. nat. 8, 162 'Forma', inquil, 'equorum qualis maxime legi fiiyav xol T»(»' tv avT<p (>axiv nlarfiav, fii\ xvQir\v 6k r) xoikrjv. Geopooicorum verba iure igitur e VarroaiaDis correxeruDt, fi^ alterum supplentes. ') locos coDgessit ReitreDsteiD d. scr. rr. 1. p. 57. Diophaoes praeter Geopoaica non citatnr nisi apud Gargilinm Martialem 3, 3 et 4. Alibi prodit 'Maf^o' vel 'Cassius Dionysius'. Vcrsiooem latinain prae Cassio Diooysio plane evaouisse ex Varrooe II., qui de illa silet, collif^itnr, neque muitum 'Magoni' Domioi tribuendum, qao saepios utuntnr. ^) Verf^ilius ipse sigDiGcat sibi equum Graecum aote oculos obversari, v. 89. >) perscitum etiam fecit poeta, qnod illas equi notas non udo insernit lioo, sed nt le^entium evitaret fastidium, quaedan de coloribua et de aoimo equi v. bl — &5 iaterposuit. - 21 — oporteat, pulcherrime quidem Vergilio vate absoluta esl'. Vergilii descriplionem ut bomo Romanus eiegans ac non ut rerum naturalium peritus iusto pluris fecit. Ipse silet de equi forma, etenim pergit: 'sed el nos diximus in libro de iaculatione equestri condito, et fere inter omnes constare video'. Quod de consensu omnium ait, quam recte dictum sit, nunc cognoscimus. Et Plinius quidem minor ep. III 5 de isto avunculi libro, quem ilie primum scripsit, 'bunc', inquit, 'cum praefectus alae militaret, pari ingenio curaque composuil'. At ex libro, si extaret, de equi forma certe nibil novi disceremus, quia auctor sine dubio ex eodem fonte alque reteri biberat. Neque posteris poetis descriptio Vergiliana probata est: alias praebent notas, quas plerasque ex Diophane sumpserunt. Et tradunt paucissimas Calpurnius, plures Nemesianus, phirimas Oppianus'), qui vocatur. Quid quod is nonnullas adhibet vel a Varrone Columella spretas, ut aut ad ipsius Cassii Dionysii opus rediisse aut Diophaneam descriptionem alienis amplificavisse censendus sii? Diutius nos morantur C et Geoponica, quae qua uecessiludine inter se iuncta siut, nunc consideremus. Atque apparet neque C ex Geoponicis sua hausisse neque Geoponica a C pendere, nam uiriusque non pauca propria sunl. Compilatores vero istos eius prosapiae et infimae aetatis ipsos Diupbanis epitomam digitis voivisse omnino incredibile est. Immo equi descriptionem iis per eundem Anatolium, ad quem fragmenta 2—5 rettuii, suppeditatam esse iam dixi: videlicet ipse auctor in initio fragmenti allerius supra p. 5, 6 legentes relegat ad caput, quod de equi forma scripserit. Kes igilur nulli dubitalioni obnoxia est: ea ergo quae C cum Geop. XVI 1 in tabula coramunia babent, Anatolio vindicanda sunt. At quaeslio orilur, unde C fragmenti sexti el initium et ciansulam sumpserit. Atque clausulam inde a €(Ttdvat incipientem, quoniam similia atque frg. I praebet , iam supra altuli. Prima autem verba considerantes ad fragmentum septimum ttendimus, in quo desideramus verbum, a q uo accnsativus (rov dk axolioy) pendeat: ex anle- cedenlis particulae initio illud divulsum esse et per se clarum est et ex celeberrimo Platonis loco evincitur, quem C exscripsit. Ait enim divinus philosophus de equo bono et maligno in Phaedro 253d ed. Scbanz haec: 6 (iiv toivvv avTOlv iv Tt} xaXXlovir (fiaGet (av t6 te eldog OQ&og xai dnjQ&QOifiSvog, vlfjavxi^v , fniyQvnog, Xsvxog idtlv, fifXavofinaiog, ttfiijg iQaGtfjg [ittd co)(fQoavvijg te xai aidovg xai dkijxf^iv^g dol^tjg kvaiQog, dnX^xiog xtkevafiatt (sic t, Herachlus: xtXevfiatt BT) fiovov xai X6y(ii '^vtoxeXtat. 6 6' av axoXt6g, noXvg, eixfj avfjtne(poQrifiivog, xQuteQavx^v, ^QaxvtQaxfjXog, aifionQ^aconog, fieXdyxQ^iig, yXavxofjtuaiog, txpatfiog, v^Qe^ag xai dXa^taveiag eraiQog, neQi dia Xdatog, x(a(f6g (Xaat6x(a(fog B, Pholius, Synesius)^ fidaityt fteid xevtQdtv fjtoytg vneixoov. Quae ita in fragmentis Cantabrigiensihus redeunt, ut oon desint, nisi quae Plato de ') Oppianas 1, 2, 3, 6 quae proFert, cum ne apnd Simonem quidem XeoophoDtemTe reperiaDtnr aliaode atqoe ex Diophane eas aotas sampsit. Descriptiooe fiaita v. 196 ait TvqoitjvoI loiolSt xal 'Agnivtot »ai ^Axato(\ KttTiTiudoxai %E xlvxol TavQov riQonngoi^c v^fiovtai: qaod noli urgere, oam v. 173 aotequam incipiat legimns tnnov J' h navriaai navdoxov fifQuaaavro \ IJ/uovfs innodgofAtov xal ^ovxoKmv fn(ovQot \ ttJtOiv oi rolotatv olov difi«s faTf(fttV(i}Tai. Unum i|;itur, qaod in nostra tabula repraeseotatum videnins, clarissiraum equorum genus extabat ex diversis nationibus ortum et cooflatum, quocum coDseotit Nemesiaons, qoi a Graeco equo postulet, ot notas Cappadocam referat. Ex Asia igitnr nobiies equi ad geous facieodam fortagse ian ante Simonis tenpora in Graeciam missi sudI. Notabilis aulem discrepaatla 8 , ubi alii auctorrs alia proferant. Fieri potest, at hic singulis testibus diversa eqaornm geoera aote oculos obversata siot, cum cervix eqoina maxime oonspicoa sit: et Diophanem vel Dionysium anum iilud ^enus equorom Asiaticum Graecamve deacribere «atis habuisse vix credibile est. — 22 — moribus equorum nimis humana dixerat. Signorum corporeorum fiekayonftarog solum in C ilesideraiur, nescio an iniuria temporum, cf. tab. 3. Neque qui pannulum istum capiti assuit, curavit, ut Plalo cum aliis capitis partibus consentiret. Immo ad tantam stupiditatem progressus est, iit quod philosophus de equo pravo dixerat otfionQoaconog et ipse frg. 7 recte repeteret idemque mente capta de bono equo frg. 6 contenderet in tab. 7, ubi ceteri testes de ea nota silent. Neque igitur quisqiiam mirabitur, quod et Piatonis fieXdyxQovg (frg. 7) tamquam quid vituperabiie retinuit et 28 equum bonum esse dixit xQotdv (fotvntov ^ (iilava. Neque mimis nioleste repelit post Platonis i6 tf tldog oq&iov xa\ dt^Qi^Qwfiivov Cassii Dionysii descriptione finita 27 oq&iov oIm tw ocofxan, evfisf^d^ij, dn^Q&QWfiivov', cf. supra p. 18. Atque extra omnem dubitationem positiim esse videtur a nullo vel mediocriter sano scriplore talia intra brevis particulae ambitum uno tenore proferri potuisse neque ab ipso pecore Cantabrigiensi post annum fere 950 p. Clir. vivente (Rli. Mus. 51, 14, 2) Platonis locum ipsum inspeclum et adhibitum esse. Num ergo colligemus ab alio quodam scriptore Platonica, ab alio descriptionem Cassii Dionysii suppeditata esse? Constat autem descriptionem Cassii Diouysii per Anatoiium in C venisse: num erit necesse Anatolio Platonis locum abiudicare et alii cuidam assignare? Quaestionem promovet Geop. XVI 2 quod hic apponam: Geop. XVI 2. "Innov arjfifta. Uflttycjvtov. 1 Tivif Sf xcti tovg fTf(>oif'd-aXfiovi Iv toTs xaXXCaxoii TaiTovatv, oiov <faat yfyfvvija&ai lov lov Maxf- (Toi'o; 'ytXtinrif^ov Bovx^ifakov. yXma aav Si (om. F M optimi Geop. codd.: omnia ergo qaae secuatar de Bacephalo dicta volaat) Xfnrriv xal /uaxgav fj(iT<o (oni. FM) to rf^ ngoaainov ai/u6v ^ tnlygvn ov. Jft cT^ avtov fivai (tffi — fivai om. FM) inpav)(fva, yavqov, y Xavxov, JvayayydXiaTov, 6q&6v, tov Tf TQttXTjXov {6q96v TQa/T;X/v Tf FM) nXtiQti xal na^vv, xovTtaxt,v ov fiQa)(VT Qd/r]Xov, yaaTiQU avfjin fjt tta ftivrjv, xal t ati Xayoai avvfaTaXjuirrjv, ro fiiyf9oi txavov, tus J*' oi.oi' ToiJ aio/naToi ifXi^ai fvaifxovi xa\ inriQuirai, t 17 v/potar xaraxoQwi fiiXava. 2 JlkctTOiV H Toiii Xfvxoi/i anoSi}(fTat, loi iv Tip Xfvxip xal Tif uiXavt Trv dxQOTrjTa fnaivfia9ai. 3 xal toV ifoivixiCoVTa <y^ avvaQi9fiova 1 Toii dya&oii innon' avfi^aivft rf^ xal dXXrji ^Qoiai dya^vi Xnnovi tlvat noXXdxis. 4 dya&ov Jk innov xal tovto Tfxfiiqoiov, oTav fattjxwi fii] dvixv^"'} dXXd XQOTtSv r»)»' yfv oianfQ TQixttv intSvfi^ (ad extrenia cf. frg. I). Vides 6, 7, 13 b tres eas nolas tabulae, quas C solus praebet, praetereunt ceteri testes, hic redire'). Atque 6 fitxQdv in C pro fiaxQav Geoponicorum esl varia lectio, quae cum com- memoratu digna sit, iam a Needhamio ex nostro codice ad Geoponica allata est, neque recte fecit novissimus eorum editor, quod discrepantiam non adnotavit. Utra vero melior sit, equidem diiudicare non possum. Valde notabilis est 7, ubi ex Geoponicis cognosci potest, quomodo foedissimus error codicis Cantabrigiensis, qiiem modo castigavi, ortus sit. Geoponica enim praebent: TO d^ TiQooconov (JifjLOV f} iniyQvnov, C: nQoawnov otfiov. Illud ineptum, hoc falsum. Etenim atfiog ('stulpnasig', 'konkav') et iniyQvnog ('etwas gekrummt', 'krahennasig', 'ziemlich konvex') inter se contraria sunt*). Utrumque ergo promiscue nenio sanus de facie equina bona proferre potuit, neque 1) fxirtonov ofiaXov C 2 etiam hic deest; Descimug ergo, nnde sumptum sit. » ^) Apad Simonem traditam legimus (Rh. M. 51, 68, 15) x«paXr intarjuo , IXatfQti. Blassias qni tnt- aifioTara traditum esse putabat, iniatfioi scripsit, qaod ego 11. ita complexns som, ut saperlativnm servarem : nt nuuc arbitror, iniuria. Lectio enim tradita bene sese habet: tniarifiotdTri 'sebr scharf ausgepra^' optime respoodet vocibns ^diriQ9Qiofxivrf (C), 'argoto' (Vergilii), 'ooTwrfj^f' (Xenophontis), 'pelle propemodum ossibns ad- haerente' (Palladii), cf. tabulam. Contra in tniaiftoTdTTi, ut iam vidit Blassius, displicet snperlativas — 23 — protulit Plato, qui iniyQvnog de bono, Oifiog de malitioso animali dixerat. Num ergo in Geo- ponicis emendandum: ro 6i nqoautnov (^fi^y ffifiov aU.' [i^] iniyQvnov vel x6 6i nQoaanov iniyQvnov (^xai /t«)ij atfiovf At vereor, ne ila inscitiam compilatoris, quisquis fuit primus, in- credibilem subievemus, nam quod superest solum atfjtov in C, facillime ex Geoponicorum lectione tradita prodire potuit, cnm negiegenti cuidam codicis scribae vel ipsi compilatori C alterum adiectivum satisfaceret. Nil ergo in Geoponicis mulandum esse censeo, quamquam miror Beckbium cum verborum contextum constitueret in dirficullate ista conivere. 13 b Geoponicorum yaatiQa {xotXiav) avfinenteafievijv xai talg Xayoai, avveaTaXfiivriv per rtv^g de (faat a C agglutinatum est notae xoiXiav evoyxov Diopbaneae. 27 consentiunt verba ftdye&og — inrjQfiivag et quae de colore secuntur, quae in C in brevius contracta esse nunc ex Geoponicis discimus. Imprimis autem memoria dignum, quod Plato bic nomine appellatur. Denique etiam eavdvai fi,^ dvexo- ftevov xtX. in Geoponicis redeunt, in quibus vero extrema codicis Cantabrigiensis tpvx^v dxaid- nXijxiov xtX. desiderantur. Cognoscimus ergo descriptionem equi, quae redit ad Cassium Dio- nysium, per Anatolium suppeditatam a C ex copiis eius scriptoris compietam esse, unde Geop. XVI 2 fluxit. Lemma vero IleXaytoviov falsum esse — quae est vanitas omnium in Geoponicis lemmatum — et per se certum est et probare possumus, quoniam aliter constituta Pelagonii de re verba aetatem tulerunt, sicut supra exposui, cf. p. 13. Cuius tandem scrinia uterque expiiavit? Responsio parata est, cum reputemus non modo in C additamenta ista descriptioni Dionysio- Anatolianae intermixta esse, sed etiam Geop. XVI 2, 1 — 3 eidem, quae in antecedenti capite (XVI 1, 9) exlat, descriptioni manifeslo agglulinari: id prima verba Ttveg de xai tovg eveQO(fd^dX- fiovg iv TOlg ■KaXXiaiotg Tdtxovatv ostendunt, quae initio capitis plane insulsa sunt. Neque placent § 4 ayad-ov de tnnov xai tovto texft^Qtov xtX., quae ad XVI 1, 10 pertinere mani- feslum est: haec sententia a compiiatore ita inscite ceteris buius capitis partibus annexa est, ut biatum apertum cognoscamus: nam cum totum caput a^fieTa dya&ov Innov complectatur, com- pilatorem iterum quasi ab integro ordiri in propatuio est. Idem igitur Anatolius, qui cetera omnia compilatori Cantabrigiensi adhuc praestitit, in XVI 2 prodil auctor. At enim de iilo audore cogitari posse modo negavimus, quandoquidem inter Piatonem et Dionysium (i. e. Anatoiium) non bene conveniret. Sed vide, ne iusto severius iudicaverimus. Etenim Anatoiius quae priores de re rustica dixerant satis habuit in universum collecta proponere minime opiniones inter se dis- crepantes curans. Neque tamen ei soli socordiara compilatoris Cantabrigiensis imputamus. Nam, sicut ex Geoponicis nunc videmus, Anatolius Platonis verba nomine auctoris apposito attulerat neque sicut hodie in C fit, cum Dionysiacis confuderat, quamquam ibi foedum errorem a nobis detectum commisit. Quid quod alio Geoponicorum loco XV 1, 8, ubi Plato laudatur, ita ad philosophum relegamur, ut appareat verba phiiosophi summi a compilatore ipso non lecta esse (Rb. M. 48, 8, 2)? Cassianus Bassus igitur qui tractatum istum XV 1 neQi <pvatx<iov avf*- na&etuv xai dvitnad-etwv scripsit, etiam bic Platonem iam ab Anatolio allatum inveoerat. Sane risum ciet, quod Piatonera tamquam equi peritissimum auctorem ab Anatolio inter mulomedicos et verbum ipsnu ioasitatissimam est neqae extare videtar oisi apad Boeckhiam, Erkl. eio. aegypt. Urkonde p. 4, 7: ajQOYyvixtnqoaonios C. 0. Miilier, Hdb. d. Arcb. § 329, 4, quem locom debeo Hasio in Stephaai Tbesaaro s. v. •llatam. Ceteri osarpant aut atfios aat dvaaifios, quod bis ia parvo frastulo Simonis occarrit de cervice paalo ante dictam 11. p. 17, 11 et 12. Oeniqae si tniaiftos Simooi damas, eam aperte Platoni refra^aotem facimas. Diversa sane est qaaestio, qaara hic non profligare possam, num equi Graeci re vera inCyQvnoi foerint. - 24 - et pastores equonim numeratum esse legimus. Quod vero excusari JDtellegique potest, cam Anatolium quarlo fei-e post Clirii>tum saeculo floruisse reputemus, quo tempore IMatonici recenliorefl amplissima erant aucloritate. Nolo autem hic repetere, quod de persona Analolii Rh. M. 45, 98, t exposui: sane ab eo Anatolio, ad quem Porphyrius sua 'OfiijQixa C*lTijfJiata misit, diversus est. Quoniain de fragmenlo, quod superest, Gantabrigiensi octavo singulariter res se habet, nunc paucis comprehendere lihet, quae adhuc lucrati simus ad fontem, unde hauserint Geoponica liippiatrica scriptores Romani, melius qnam adhuc licuil in universum detegendum atque purgandum. Et demonstravimus fragmenta Cantabrigiensia, quae adhuc nobis occurrerunt, ad Anatolium redire. Eiiisdem celeherrimum et amplissimum opus Geoponicorum fundamentum esse aliunde scimus. Itaque fieri potuit, ut fragmentis novis non paiicos Geoponicorum locos vel plane eosdem vel simillimos apponere liceret. Porro vidimus Anatolio, ulii cum scriptoribus Romanis consentiret, libros Cassii Dionysii a Diopbane in epitoinam redactos subesse. Nunc vero a Geopoiiicis saepissime Diophanea servala esse testibus Varrone Columella Palladio probari polest: ergo ea omnia ab Anatolio Cassiano Basso suppeditata esse colligemus. Tamen restare dirficiiltales, si singnla examinabimus, intelleges, si Geop. XVI 1 plus semel supra allatum mecum lotiim eo coiK<ilio percensebis, ut quae ex Anatolio sumpta sint, statuas. Constat aulem caput ex septendecim paragrapliis, quae vocantur, quarum §§3, 5, 6, 8 — 10, 11 (init.), id est fere dimidiam capitis partera ex Anatolio fluxisse supra ostendimus. Quae restant §§ 1, 2, 4, 7, 11 b, 12 praeter § 17 ita comparatae sunt, ut arte cum Anatolianis cohaereant; deinde cum Romani scriptores cum iis consentiant, ad Cassium Dio- nysium referendam esse doctrinam colligitur. Attamen si quis eas omnes Anatolio tribuet, falsusne erit? Etenim quae 12 — 16 de aetate e dentibus cognoscenda leguntur, prupterea non Anatolii esse posse videntur, quod is negat e dentibus quicquam perspici; cf. supra p. 7. § 1 autem de aetate et forma equarum praecepta refragantur manifesto Anatolianis, quae supra p. 5 sq. edidimus. §§ 2, 4, 7, agitur de admissariis (de eorum forma, quam saepe eos ad- mittere oporteat, quomodo incitentur): quas quamquam egregie acl rem faciunt a nullo suppeditari potiiisse nisi ab Anatolio probare non possum. Idem de § llb dicendum est (de frenis suspendendis). Sed num prohabile est Diophanea ea omnia, quae apud Columellam et Varronem leguntur coniuncta, postqiiam in Geoponica per varios quidem compilatores venerunt, a Cassiann Basso rursus in integrum restiluta esse suopte ingenio et arte? Confileor vero me unam videre viam, quam ingressus etiam §§1 et 12 — 16 Anatolio quamvis ei improbatas ascribere possis: constat enim — quod saepius monui — ab eo homine diversissimas et inter se contrarias senlenlias consarcinatas esse. Restat vero § 17, quae non ad rem facit: 'innoq dh xad-oXov ov voasX, idv iXdifov xiQttg xovto) neQidiprjg. Redeunt enim verba paulo post aliter constituta XVI 3, 6 ovre S^ ^otq ovte Innot xtL, quo loco ea genuina esse, cum ampliora et capiti neQi dtaffOQutv roarjfidKav inscripto idonea sint, non diflicile intellectu est^). luiuria autem repetita sunt ad finem XVI 1 ab eo stolido bomine, qui saeculo decimo p. Chr. n. Geoponica retractavit et lemma ineptissimum 'AipvQtov ad XVI 1 appinxit, quod furcis velim expellas. Sed quisquis fuit, qui copias Cassii Dionysii olim Cassiano Basso praebuit, nostra maxime interest pretiosissimas singularis illius operis relliquias quam fieri potest plurimas recuperare. 'j Quae cam legiDtar io Africcoi Cestis cap. 43 (Mathematici veteres ed. Tbevenot p. 303a, 30), ooo dobium est, quio etiam ea compilator GeopoDtcorum debeat Aoatoiio, qoem Africaoi opus compilavisse scimas. - 25 - GeopoDica cum RomaDis «eriptoribus comparaoti id faciliime contingit. Utinam mox aliquis laborem bonse fnigis plenitsimum sttscipiat! Satis multum enim temporis lapsum est, ex quo Buecbeler (Rh. M. 39, 39 i) prirou» errantibus viam monstravit, Heinzius recte in nni- versum sed nimis breviter et parum accurate de re gravissima disputavit^). Ne obliviscamur illud opus redintegrandum esse, cui Cartbaginienses debent, qaod in bistoria litterarnm im- mortales sunt. lis vero qui Graecas litteras solas admirantur, contemnunt alienas, con- diderandnm est a Cassio Dionysio multa de re rustica praecepta, quae apud plus quinquaginla, quos enumerat Yarro rr. I 1, 8, scriptores Graecos legerat, suis voluminibus inserla esse. Qaibus Simonem Atheniensem accedere nunc vidimus. Nunquam vero continget, ut Cassii DioDjaii vei Diophanis libris restitutis Graecorum praecepta a Magonis ipsius disciplina di- stinguamus, nisi forte nova adminicula nobis sese offerent. vni Capat, quod propositurus sum, bis publici iuris factum est Primo divulgatum a Cramero in anecdotis Graecis Oxoniensibus IV 256 — 25S, ubi extat inter 'Excerpta Varia': de eios origine ait Cra(mer) 'inter alia frag. e Codd. Bodl. exscripsit docl. vir Cberry, Arcb. Sed. 2S cuius baec nota praefigitur excerpt. "Aliud ex alio Msto frag. communicavit mecum cl. Ber- nardus". Qui codex Oxoniensis iste sit, nondum eruere potui: vix est Baroccianus 161 saec. XV, in quo 'veterinaria' insunt 'libri duo\ quoniam is cum G, in quo caput desideratur, omnino concinere videtur. Nisi forte Bernardus ipsum codicem CantabrigieDsem inspexit, non dubium est, quin librarius ille Oxoniensis codicem C bic cum pulvisculo exscripserit omnia menda et lacunas aoxie servans et ipse nonnuUos errores novos commiltens: quae omnia infra annotabo (0) De pusillis quidem discrepantiis omissis ne de origine uUi iam dubitationi locus sit'). Testis tertius autem accedit hippiatricorum codex Londinensis (L) Sloane 745, in quo fol. 28 »q. caput appareU Cum de L propediem in Museo Rhen. vol. 51 paolo accuratius aclurus sim neque quidquam novi uno de Thessalis equis loco excepto Bussemakero teste inde bic redundet (cf. vero etiam p. 31), hoc adnotasse sufficit. Deinde extat caput in codice Athoo (D), quo Aristophanis Byzantii epitoma bistoriae animalium Aristotelicae tradita est, quam edidit Spyridon Lambros, 'Commentaria in Aristotelem Graeca', suppl. I p. 146 — 149. In fragroentorum numero est, quae aliunde a compilatore in librum coUertionis secundum congesta sunt (§ 588 — 609). Verba autem, quae ibi inveniuntur, non leviter discrepant a C, quoniam D non modo crebro corrosus est'), ged etiam haud paoca servavit, quae in C desiderantur, ut de emendationibus, quas D praebet et de inverso equorum generum ordine hic tacearo. Ita factum est, ut a C haec scriptoris verba, a D illa memoria digna putata aetatem tulerint et utroque inter sese comparato imago 1) CommeDt. Ribb. p. 434 — 440, commentariolas de hac re seriptai sex paginas expletl ^) Daae emeDdatiaocalae ififigi&eTs p. 27, 7 et 'YqxuvoI p. 30, 8 dob eodici 0 deberi sed elapsae esse videntar editori invito, qai aoxios cetera codicis moostra servavit. Atqne cam p. 30, 10 et 13 x^ilotJixovat et yfvoiTo non modo ia 0 panctis infra lioearo positis notata sint, sed etiam in C (abi ea poocta etiam alibi saepe apparent), pato Bernardnm ipsam codicem C manibas versavisse et Cra vel eios auctorem de origioe capitis erravisse. De excerptis Crameri, qaae in Barocciaoo codiee extaot, cf. iofra p. 30 ann. *) lacanas qaalescaoqae eodicis D [. . .] ita sigoificavi. Priedr.-Werd. Gymn. 1896. 4 — 26 — capitis genuini, quale ex officina aiictoris prodierit, multo clarior quam antea evadat^). Nescivit enim Lambros, vir doctissimus, eam particulam pleniorem a Cramero editam fuisse et ego ignoravi, cum de capite nuper paucis in Museo Rbenano 51, 57 rettuli. ') discrepaDtias pusillas, qaales suot iQyaTixos et ^^aarMo; p- 28, 26 vel NijaaToi. et NiOalot p. 29, 13, alias consulto dod sostali io contexto. C p. 8. "InnoiV (fvcfsig xava s&pog. 1 ^AQ^ivtoi Innoi xutcc adifia (isv evfieys- ^*»g elai, pf^JfjueriffTtxot, nXaivvooTOij Quxtv vn^QdaQxoi, (xaid) nQorofiijv (ds) ol [itv iniyQvnoi, ol di ^ocodfig. 2 "yiQa^sg ds ol nQog tm OQet r^g ^lvdix^g fVfjKyed-eigj (foivixtgj u>g ininav fineZVj tfjV XQOtdVj vxpavxfveg. 10 Tfiv nQOTOfiijv ovfifieTQOV xai evQVx^fiov sxovxeg j Tf]V xetpaX^v [xai] '^vcDfjkevijv axtdov tm tov Innecog fiex<an(a. xvdQol xal dvoyaQydXiOTOi j noXv to r^? 15 InnoTvipiagsxovregvneQijcpavoVj o^etgacpodQaj nodo)xeigj yovaTU vyQOj Tfj OQfifj tov dQOftov oXovg eavTOvg intdtdovxeg, nriddovTeg xovcpbog fiaXXov ri TQixov^tg, yoQyol t6 ^Xifjtfia, Ttjv iQtv xexQUfjiivijV xai vdaQsOTiQav ixovTBg, Tovg 20 xevecovag ovveOTaXfiivot xai t6 dXXo oaifAa loxvoi xai ov xexvfjtivot, {t^^vy Qaxtv xoiXtjv p. 9 exovTfgj nQog t6 xavfta firj dnayo\\QevovTeg, Tw ^Xioo fidXXov xoiiQOVieg, xiiv xccitijv evcpveig, Tfjv diaitav evTeXeig, ifi^Qi&eXg td dXXa, 25 d^tdoibog {ds) rdg dta^doeig notovfievoi. 30 Ad 1 cf. scriptoris igaoti G p. 261 qnae edidi infra p. 31 ^A^iA^vtoi il xot Kanndifoxfs t6 naQ^ixov yivoi (Xovaiv, (iai Sk puQvx^ifaXoi /uallov. 5 TiQioiofiTjVoi fikv 7 "AQQa^a 11 nQovofjir\v 13 Inniog 15 vn^Qrnf.avQV 0 17 ntjifovTf;, nrjifov- Tff O 18 t6 deest 0 19 hqiv (sic) x(XQaTrj/uivr)v, ovQiva xexQaTa/uivrjv B 22 l;(0VTa 0 Aristopb. Byz. bist. anim. epitome ed. La(mbro8) p. 147. (596) ^AQfiivtoi di OdofjtaTt evfieyi&eig eioi xai x^^fJ^^^ftOTtxoi, nXaxvviavot di xai fiocodetg, Qoxtv vniQOaQxot. (597) Ol de "AQa^eg o» nQog tw OQBt T^g ^lvdtx^g oVTeg vipavxtvoi{s\c) eioi xai nodcoxetg, ol^eig xai xorxpoog nijdcovTeg, yoQyoi t6 ^Xifjtfia, nQ6g t6 xavfia fjti^ dnayoQevovTeg, lnnOTV(piag yiftovxeg dXrj&cog. cpoivixeg ds, cogininav einelv, tiiv x?o«*'^ ^^*' nQOTOfiijv ovfifievQOV xai ev- QV&fiov i'xovTeg. Ttjv xecpaXijv dv rtg avTiiiv tdot T(S Tov Inniiag fiexconco ijvcofiivijv. x^v^dQoi xai dvoyaQyccXiOTOij Ttj di OQfjkfl oXovg eavxovg intdtdovTegj nrjdcovTeg xotxpcog fidXaQfidXXovf Lambros) iy TQixovtegj ri^v iQtv xexQUfiiv^v xai vdaQeOTiQav exovTeg, Tovg xevecovag [. . .] iyxexvfiivot , Tijv Qdxiv xoiX^v exov(^Tegy [. . .]otg tijv SiaiTav evteXeXg, ifi^Qi&iOTaTOt [. . .] dia^doetg notovfievoi. 2a (590) Ol di 'AQxddeg Innot deivov ^XinovOi xai ti/V ocpQvv aiQ(ov)oi [• . .] ^ ^»e inayyeXiav (pQvdyfiaTog «x** *"^ [• • -l^ontv zdov noScov aTtfid^ovOi Se v[. . .] av[. . .]xoi eiot T^v 6nXi^v. 3 cf Heliod. VII 29 28 xa\ 17 ovQa aofidTai xaToniv latere putat La 29 vn' avTovs (sc. rov; n66as) vno6(Ta&ai, tnd xaQT(Qtxoi supplet La 27 — 3 BttQxatoi fi^xtaTOt la ix tov xevecHvog eis tdg (OfionXccrag. Tovroig fjioyotg Inntov ^ <fV(Hg f^eitovg iSooQ^aaro nlevQagj ffnd&ag yaQ sxovaiv SexaTQstg, tcov dXXtov Innwv 5 ixovTcav 6(6dexa. 4 //aXficnai l^Qfiivtot elvai (loi, doxov(Tif xai OQvyeg. ei(ji di ifi^Qi&eJg, t^^v Qaxtv xotXfjv sxovzegj dtd Sk ttav icexio)v nXaTeTg, ^[ieQ(0TaTOi xal evneid^eOTaioi (liyKiToi ts 10 xal xdXlKiTOi, xal t(S (pQOV^fiocTi dvdQeiOTaTOi. ov fi^v yivovTai, noXXol toiovtoi. 5 GeTTaXoi fiiye&og fiiv eiat avfifieTQoi, 15 nXevQdg ddaQxoTeQoi, yaa^iQa [ovx] iaxvoo- fievoi, Tov xevedova ^Qaxetg, tquxijXov ntQi- (feQetg, o^etg iijv xa&idQav, la vcoTa iaoTevetg. 6 KevcavQeioi T*v«g innoi xaXovviai iv GeTTaXiq, dv jy Qdxig fisTQicog xexoiXcoTai 20 eig da(paXy xd&edQav tov Innitog. 7 rdXXoi (fiXvdQOi, &vfjKa6etg, (ftXoTtfiot xai (fiXoveixot. 8 ^l^ijQeg fitxQoi xai &i]Qavtxoi, maTevov- Ad^ ef. Oppiaoi Cyneg. I294sqq. de Libycis equis: MffCovtg (iaidittv Aipvts XQaxtQoi ytydaatv, L4li.(i difjius ioi.ixoi' nltvQ^at yuQ dfA(fls ij(ovai TViv aXktov nXiova ana&it]V xiivu' rovvtxfv tlat ndaaovfs tiaiHftv xal xQtiaaovts i&vg oQovtiv xtL Ad 6 cf. Grattins Cyneg. 532 Spadices vix Pellaei ralaere Ceraaai. 1 BuQxiot 2 tovs 4 t)(ovat 0 6 dalfiattti | de equornnt cogoatiooe cf. iofra p. 31, 4 7 ifi^oriStZi, ifi^Qi&fls 0 14 avfifitrQov 15 nXtvQu 0 | iaxvmfxtvoi pro geoaino ai{aiail|U^>o( 'aafgeschiirzt' ut oostrates de macro equi veotre, ovx igitar deleodnm 17 oitis iriv xa&idQUV L: k^tls Tjf xa9iSQq CO, /fi/v tixd&tdQoi coui. La. I iaoxtvfls L: iaoxtltis CO 18 KivxavQioi 19 xtxoikttxat 0 20 Innios 21 rdlot, rdlloi 0 (598) 'Innoi 6i [. . .] xa ix tov xeveiovog eig Tdg (cod. Tovg) (OfionXdTag noXv[. . .] (^6exyaTQi(Jov nXevQ(iov ovreg, t(Sv dXXcov 6(o- 6exa ixovTcov. (599) '£[. . .]ai Innot ifi^Qt&etg eiat xai ^fieQcoTUTOt xai d[. . .] xdXXtatot , Trjv ^dxtv xoiXiiv exovxeg 6id 6e tcov toxi- . .]ovTec, nXareig, fiiytaTOi xai to (fQOV^fia xv^QoxaTOi. ov fiijv yivovTai noXXoi toiovTOt. Ol QeiTaXoi innot 6eivoi fiev eig t6 avv- eXdaai d-tjQiov, dyad-oi 6e eig dfitXXav, iQtatt- xoi yaQ. fiiyed-og6i eiai avfifietQOt,tdgnXevQdg daaQxoteQOi, yaOTeQa dveOTaXfievoi, tQdxijXov neQt(feQttg, cS lyst xfj xad^i^Qqc, td vdiia iaotevetg. KevtavQetot 6i TiVfs innot xaXovvtat iv QeTtaXiq, (av al Qaxeig fiexQicog xexoiXavtat eig da(faX^ xad-i6Qav tov tnnicog. (609) inncov 6e (f [. . .] coQot , (fiXv6Q0t, &vfioet6etg, (ftXotifioi a [. . .] (f 'I^ijQtoi 6i innoi fiixQoi xai d-rfQattxoi, Ad V. 23 cf. OppiaDi Cyneg. I 278 . . . UdQ&oiai fiiya noo(fiQ0vaiv 'I^TjQts 'ilxvxiootat no&iaai xQoaivovxts ntSioto 284 Toaaov "ffirjQts taac Sool noSas ^vtuotvxas- 'All' oliyot ^atoi xt fiivos xai dvdXxtSts t\xoq Kttl dQOfiov iv navQOiaiv iXtyxofitvoi axadioiaiv. Eldfa <r dyXaoftOQfpa xXvxbv Jiftas dfiifiiaavio, 'OnXrjv J' ov xottXfnrjv, nrjXoiQotfov, fVQvniSiXov. 2 noXv si recte traditam, verbnm velat SiatfiQovai adicieodam esse videtnr 4 (Sfxy snppl. L 6 £ ex J vel ot corroptam esse docet C 8 d(va^ttivfa9ai} La, vix recte, qnooiam tunti&iaxaxoi C 9 iax{io>v nQofi(tiv)ovxts Li, displicet verbum 10 xvSQoxaxot ac Don dvSQfioxttxoi geDuiDnm esse videtar, oam illad iam legimus p. 26, 14 magisque poeticam est, cf. dyxifx«)(OS infra p. 28, 18, dyiQOj/os p. 29, 18 alia. Neqae fortaitam est, qaod verbum io pedestri oratiooe dod legitur uisi apad Xenophoutem de re equestri 10, 16 16 lege cnm L offiff iTj»' xa&iSQttv 18 KtvravQioi 21 verba in D ad Gnem capitis tradita, abi eqni Siculi describantor, cf. infra p. 29,26: de proprio eqaoram geoere agi ex D nemo cognoscere potait 22 adxf^ovt; supplet La 4» — 28 - p. 10 ra» II 6' ovtot ctn' dyQiutv inniov yeyovivat. XeJot, m»Qol wq aiQO(potj O^tjQatttcoij o^eJe nQog dQOfjtoVj ^adiaai de d(fV6lg. 9 Kannddoxeg l^Qn^vtoi f*Oi elvat doxov- 5 (fifV xai 0Qvyeg. xard zd aind totg JaX^idta^i elaiv naQ' avtoig ^wg^ inl noXi) totovtot ytvofievot. 9a 10 10 yivdiot fieydXot ta Ofafiata xai xdXXt- (ftotj ti^v xe(pal^v nQOfA^^xetg j evQvateQVOij 15 OjU/ua (laXaxoij tijV Iq^v olvanoi, evxoftot, tr^v ovQdv Xdatotj xo ^d-og dnet^elg xai eQtattxoij dvaxeifieQOtj dnaloi tijv aiayovaj dyx^fif^X^^j • • • djra&oi xai Cvyov vnodvvai oQtatot. 20 11 Ai(iveg d^pd^^vat fiiv dnQendatatot xai fxtxQoi td a^afiata evdQOfioi te xai Xttoi, xdtco ^Xenovtegj dxaUv(atot ydQ eiatj (fiQovai ydQ-\ xai dxai,iv(atot elvat. 12 Aevxavoi (favXot, fttxQoi to adofiaj 25 dvaeideig to XQ*^f*>f*3 vno ^vyov 6e eQyattxcoTatoi. 13 M^dot fieaot to fieye&og, (ata fiixQd, xe(faXi^v ovx inntxi^v e^ovteg j ov (fo^eQoij 13 aliter G 261 (iofra p. 31, 3) o/ Mfi6ot r^ ntyi^ft VTKQfidlloVTti 2 fiixQtiJi aTQoifoi I 9iQttiiMol 0 4 Kannaioxai. 5 cf. supra p. 27,6 6 naq avxoTs corruptum: ndvrts recte D 13 aojfiuTa axiJnaTol: corruuat ergo quae L. Diadorfius io Thesaaro s. v. axtXiOTi^s l»c Crameri lectiooe oisus de eius voculae ootioae disseruit 14 nQoajUTjxfts 15 Iqiv ivonoiov, ivonoiov deest 0 16 Tfiv ovQav XdaioL glossam esse iaiuria putavit Cra | fl&os'- fiSos 17 axayova 0 18 dyxijua;(ot | puto iuxta dya&ol excidisse sigoificatiooem rei io qaa booi fueriat eqai | vnoSoiivat C et 0 21 rectiua 6( 22 dxttKvioToi ydQ tiat ut dittographia deleadom esat videtur et (fiQovTut corrigeodum: Cra del. ifiQOvat — flvai. tamquau glussam 25 Svaiiiits niatsvovtat di ovtot dn' dyQittv tnntov yeyovivat. XeJoi dij d^efg nqog dqofjtov, ^adiaat di d(fveig. Kannddoxeg di\iQfiivtot elvai fiot doxov^ atv xai 0Qvyeg. xatd td avtd di tolg Jakfkdtatg elai ndvteg, (ag eni noXv totovtot ytvofievot. (591) KvQfiv{aiot) di Innot (^neqivxaaivy eig aQftata xaXoi xai ^vvcoQiSag. (600) KvQTjvaioi di Innot ^av&oxQooi tiat xai xaXoi, ^d^tv xai 6a(fvv ivtovcotcnot xai Xinoideig. (601) Avdtot 3i Innot fteydXot tdacofjtatd eiat xai xdXXtatot, tfjv xe(faX^v nQOfi^xetg, evateQvot, tijv ovQdv daaeig, [iQtattxoi], ofifta fiaXaxoij tijv iQtv oivconoij evxofjtotj to ^^og dnei^eig {xai iQiattxoiy, dvaxeifieQOt, dnaXoi t^v atayova, dyxif*axot, . . . dyad-oi xai Cvyov vnodvvat aQtatot. (588) Aifivg de Innog d(f&ijvat fitv dnQenijg , evdQOfiog di, iaaneQ eiQtjtat, (fiQetf de ovtog xai dxaXivcotog elvat, (602) Aevxavoi de innot (favXot, fjttxQoi to acofjta, dvaeideig to xP<5/*«.» aiaxQoi tdg oipetg, vno ^vyov 6e iQyaattxootatot. (604) M^6ot 6k Innot fiiaoi eiatv, cota 6i 8 ntifvxaatv ia loco corroso 15 ivaTtQVOi: geuuinum saoe ivQvaTeQVoi \ iQtaTtxol 'loco vix aptnm, cooicio ntQCaTixTot' La, recte de loco dabitavit, sed ioiuria mutavit ipsam vocem, cum io D fvnii&eTs post paulo legeret 17 ivnii&fts IB iyxifJitilot'. ian correxit La 22 malim (p^Qtiai oequa iotellego, qa«- fflodo La cootextum iuterpretetur; memorabile autem, quod uterque testis eadem macula iaquiaatus est 29 - nQog di to nqviu» dnayoQtvovtef 6td dv<s- p. 11 nvoiov II ^qdiuS' 14 JUavQovotOi dv^xnXrjXTOt ngog doQaxa 10 xal adlntyyag, (oxvtatotj evayooyotj ^d^da yovv xati^vvovxat Std to nei^etv, ^xKfra 6i ^ovhfiKaCt xal diip^g dvixovtat. 15 NtidaTot 15 (jkiytOrot to OMfiaj vyQotatotj vipavxiveg, evaaQxotj evnet^eJgj toJg nooi 20 t^v y^v XQOtovvteg. 16 *OdQvaat 0Qqx<av oXiyov ^eXtiovg, fte- ydXot to (iiye&ogj xaAcTro» tt&aaaevead-atj drjxttxcotatotj uQQfjxtot tdg (OfionXdtag. 17 2txeXol tavTov dv ^aavtoTg AevxavoXgj 25 dxd^ivteg dk d(iq)(a xaXol ydvotvto dv. 18 ^avQOfidrat aQKftot, (jtei^ovg 'ip^^Qoav elaiVj ov fi^v evaaQxoteQotj dvdyooyot dL 30 Ad 14 cf. Oppiani 289 MavQtav (T atola ifvka nolv nQfxpiQOVOiv dnavrav, '■^ftffi dQOfiOvs lavttove T< xal ifn^ novovg aXiyttvove. Piemestaai Cyoeg. 267 (d« Maonuio eqao) Paret io obseqoium leatae moderamioe virgae, Verbera saot praecepta fagpae, sunt verbera freni. 12 fiovi,7]fii(Sai 13 Nriaaloi non deterias quam IftOtttot 21 X)iQvaat: tiJ^ol, qaa corraptela incalcata librariaa ttm B«aeiret novam particila* {noipere, qsae usqoe ad tifionlaias inseeantnr verba ad NtaaTot per- tiaer« arkitratiis «at Gra «08 racte jiiftoi seiL 'Veneti equi' legi volnit 25 yfyotr' (tk) 29 ivttmfMiiratot exovat fitxQa, xat nQog xavfux anayoQevovat dvanvoiq. (594) 'Innot di MavQOvatot eit' evv At^vxot nrjd^fjtceti elatv evxoXotj evxotXof\ T^v oatpvv xat Ixvevttxoi xat axoXaita ^a- diOfjtatt &i]Qevttx£ dftiXXcofievot toJg xvai xat tdg ixtQonctg ttSv d-riQiojv inontevovteg xai aoifiig xai d<p6fitog dtwxovtsg aind. dv- ixnX^xtot di eiat nQog doQcna «a» tdg adX- ntyyagj taxvtatot 6i tiai svdywyot diipffg ivex<>(i*votj ^xtata ^ovXtfitivtsg. (593) Oi di Ntaatot aQatoi ti(^at, «a* tta a<a)fjtatt tovg aXXovg vn6Q<fiQovat, nai eiai xaXoi t<a xaXtvi^ xai ^Qdaog iv deivoJg noXi- fjkOig xtoivtat xai naQayyeXfJkdtoav dxQoatai elvat naidevovtat xai adXntyyt SteyeiQOVtai xai eiaiv dyiQoaxot j ftiytatot di to atafid eiat' xai vyQotatoi, vxpavx^^gi evaaQxot xai toJg noai trjv y^v xQOtovvteg. ^OdQvaat dk 0Q<fX6ov oXiyov ^eXtiovg, fie- ydXot te fjteyi&ei, x^^A^tto» ttd-aaevea&at, drjntixcotatotj d^QQy^xtot tdg <afionXdtag. (608) 2txeXoi ds Innot taviov dv ^aav t(ojyg [. . .] dfjKpoo xaXoi yivoivto dv xai aQtatot Innoov de <p[. . .] (quae secuntur ad equos 'Gallos' pertiaeDt, cf. supra p. 27, 21). (604) 2avQ0fjkdtat de Innot fjtei^ovg tiav *ip^Qoov eiaiv, ov fjtrjv evaaQxoteQOi, dvdyooyot di eiatv. Ad 3 cf. Oppiani 293 (de Manris et Libycis eqais) EtSta <r ttfi(foiiQoiaiv ofioCta, nlijv 5aov aixt Mti^vis tlatiittv Ai^vtt tcQmttQoi yryamaiv, *tl. qaae secaDtor adootavi sopra p. 27, 1 ad fiarcaeos. 4 Nemesiaous 263 'deformis et alvos' | tvxoilot : fyxoiXot La 13 supplevit La 21 HdQvaat: corr. La 23 Sifnixrot L», venim iea eeeieeeret Diels 34 seppl. La 30 — 5 'JItv9Qai'tai (sic) 18 a (592) {0)1 i(v IxvMtf sig 7i6X)sik6v elai xaXol * xP^aQael yocQ xal ov didis xal (tta ava^dxri avfi,)ndaxei xa\ nsaovtt noQoxXdCft' (fiXdvd^Qoanov yaQ (^iartv Innog) JSxvd-^g. 18b (595) Tev&Qaviag di xal Aia^ov tnnot v^fjuot; inayyeXlav xal onXcov xrvnovg avvidaiv. 19 'ITQxavol i^oif&aXfioij axiQirjTtxoi, zov dva^dii]v ei niaot, neQifiivovieg, vyQoaxeXeXg, 10 noXffiixoi, dfiiXXti&^vai dvvdfxevoi, x^iXooi- TOvOi* 6i, fidXXov XQid-oipdyoi ri nvQO(fdy(oi, (fay)ovatv* 6 rt t^ noq xal xdii x^Q^V nQoaeaziv. 6 ncoXog nXiJQtjg dXcftov. yivoivto d' dv r*veg xdXXiatoi, natdozQotfoi. 8 ^-^vQxavol: 'YQxaiol 0 | 6So(f&ai.fxoi (sic) 0 X 9 vyQoatliTi (sic) 0 1 1 nvQQoif^ayovaiv, ttvqqo- (fayovai 0 13 nQoaeaji 0 | aXyol y^vnijo (sic), i^lyii yivoijo (sic) 0: sciipsi (tXif.wv 'inacularam albaram' In C equorum genera secundum litlerarura ordinem consliluta prodeunt, nisi quod FdXXoh et "I^ijQeg falso loco apparent, quamquam KeviavQetoi et ipsi Thessali essc dicuDtur. In D vero hodie series nominum omnino nulla est — (|uid quod ibi KvQijvaToi, bis diversis locis tractantur? Tamen cuiu etiam bic complura equorum genera (596 — 604) sese secuodum litteras excipiant, non dubium esse videtur, qnin C ordinem genuinum servaverit. D maiores temporum iniurias passus est, cum C ubique brevitatis sludiosus interdum quae ei superflua esse viderentur coasulto omiserit, cf. 1, 14, 15. De scriptore, ad quem caput redeat, vix scrupulus oriri potest: est, sicut Lambrosius praef. XII intellexit, Timotbeus Gazaeus, cuius de animalibus operis piurima fragmenta alteri Aristopbaneae epitomae libro assuta esse constat. Nam in excerptis Timotbei Augustanis, quae ab Ilauplio edita sunt, superest capitis argumentum (epit. X.WII, Hauplii opusc. III 289, 18): oit dno dia^fOQcov id^vtov elai SidcfOQot Innot xaz' dQerijv^). 'Oppianus' vero, ad cuius Cynegetica I 158 — 367 Lambrosius nos relegat, quoniam Timotheus poetae illius simia sit, de equorum generibus longe diversa profert, ac ne iis quidem locis, quos supra attuli (3, 8, 14), plane cum nostro consentit. Idem etiam magis de Aeliano et ipso a Lambrosio allato dicendum est, quippe qui h. a. 3, 2 paucula de solis equis Libycis et Medis balbutire salis habeat. Caput ad antiquorum equorum genera accuratius quam adhuc factum est cognoscenda et inter se distinguenda ulilissimum erit. Etenim qui adhuc de hac re scripserunt viri amplissimi, cum Hehnius (Kulturpflanzen und Haustiere* p. 19 — 55, quae sane alio tendunt) tum Schliebenius ('Die Pferde des Alterthums' p, 91 — 114), a Vegetio VI 6 profecti sunt, quamquam is de undecim equorum nationibus nil Iradit. nisi utrum magis proeliis aptae sint an circo an sellis, duarumque (Persicarum et Hunniscarum) formas accuratius deacribit, cf. supra p. 11. Paulo uberiora praebet ^) Forte fortaoa faclum est, ut Tiraothei excerpta e codice Barocciaao a Cramero edita Ao. Ox. IV 263 ibi a capite proposito oon seiuacta siiit uisi paucis Fiiysiologi frustulis p. 258 — 263. Cf- p. 25 aoa. 2 supra. - 31 — scriptor ignotus G26t, cuius verba et ipsa adhuc fere plane neglecta appendicis loco apponere inval, ut cum Timotbei capite comparare possis. Scilo autem me, ubi nihil adnotavi, hippiatriconim codicem B(erolineD8em, cf. supra p. 5 ann. 1) in textu constituendo seculum esse. Suppletur autem B per L(ondinen8em, vide supra p. 25), fol. 26b sqq., cuius additamenta his uncis ( ) signiGcabo. 1 0» nccQ&ot fiej^dloi xal evfieyi^eig &Vfioeid€7g te xai evyevelg zto eldei, tolg noGl XQfl<JvoX SiaffieQOVTMg. 2 ol Mijdoi T(a fieyiS^ei VTieQ^aXXovTeg. 3 ^AQfidvtot de xai Kannddoxeg t6 IlaQ&txdv yevog exovoiv, eloi 6e ^aQVxi(pa- 5 Xoi fkaXXov. 4 ^landvioi di fieydXfi t^ ^|ft rov OoofiuTog evQV&fioij oq&ioi,, evxicpaXoi, (r^ Q^xet dinXoXy, evTOVot, ovx evidx^ot,, IdxvQoi iv taig odoiTtOQiatg xai fiij laxvatvofievot tw ooafiati, (dvdQetOTaTOty, ddQOfiot di xai dxevTQOt iv t^ innaoiq. eloiv ds xai evtjd^etg dno r^g yeveoecog dxQt tov xaTaQTtOfiov, tov Xotnov di XQOVov novijQoi xai dijxTat. 10 5 ^EXXadtxoi de evnodeg, evfieyid^etg, evxicfaXoi, oQd-tot t^v nQoiOfi^v xai evQV&ftot, ov» evioxiot, &vfioetdeIg (de) xai dQOfiixoi. iv oXrj de t^ 'EXXddt diatfiQOVTeg ol QeTTaXoi. 6 o\ ^HnetQcoTtxoi novijQoi xai d^xTat. 7 OQqxeg di aloxQoi xai Svoetdetg, ^vXoOcofiotf, xdiwfiot, xvQvoi Ttj ^d^et ^XenTO- TQdxijXoty, pXatOoi, xaxoneQinazot, boOavTcog de xai iv tm dQOfiu). 15 8 KvQijvaixoi de evfjteyi&etg, dveOTaXfiivag zdg Xayovag xai fiixQag exovveg, 6iu xai elot dQOfitxoi, evnodeg, fiaxQOTeQOt, Tia^nvevfiavt iv t^ Innaaiq. 9 "lOTQiot de evnodeg, evfJteyiS-etg, aloxQoi tm OcofiaTt xai ttj Qdxet dtofiot xai xoiXot, dQOfiixoi di (^xai evTOVOt). 10 T6 di SaQfiaitxbv yivog ovx dijSig, dXX' evQvd^fiov ev Idito yivei xai dQOfitxov, 20 dnXovv di, evxicpaXov, evTQax^Xov, evfj,iye-9-eg. 11 It^QyoXtxoi di evnodeg, ovx evioxtot 6i, evxitfaXoi, ifj Qocxet drofiot xai xoiXoi, evfieyi&eig xai §Qaxeig. 12 Tovg de deToyevveig zcav tnmav iv Toig cofioig xai rw xoxxvyi naQaXafi^dvovOiv 6i ^aQfidrat cog dya&ovg. eioi di ■Kai dQOfiixoi naQ' avroig, dio xai XQ<^VTat avTOig iv 25 raig xuTadQOfiaig xai noXifio tg. 6 Znaviot L 7 eviofioi 10 nQovofirfV L 11 oi OmaloX il Sia(f4Q0VT(i rmv 'EXXaSixcjv. ovTOi fiiys&og fiiv eiai xrl. L, cf. frg. Vm supra p. 27, 12 18 ivrovfs L 19 SavQOfiotai xxl. L 20 iQOfiixoC, eiixiffaJioi, tvrQaxijloi evaaQxot xal rrjv r^lixlav avfifxtJQOi L Alque ut poetas attingam, qui nonnulia equorum genera descripserunt, de 'Oppiano', qui primum occupat locum, iam dixi. Nemesianus autem laude dignus est, quoniam haud imperite Cyneg. 251 — 280 de equis Hispanis et Maurusiis fecit verba. At piane rcmovendus est Grattius, a quo quae in extremo carmine Cyneg. 497 — 540 de equorum nationibus traduntur, nullius pretii sunt: non modo refragantur ceteris auctoribus sine iusta causa, sed etiam lacunosa et mutila sunt, quandoquidem ista carminis pars non perfecta est a poeta, sed primis quasi lineameDtis adumbrata extat. \:-!'-*^ "% Droek ron W. Poraetter in B«rlin. :^-^ >• it ■ -^^ ,r . f-:'^ ■s ■x^ .■V-.,- -v^ »ia.-.Si .'- ■ -.v'->{^-i'v-'- ■ • • >• r- ■v^' ^ ,.■■ -': > : :■ . ■ :'•' . ■' M-^^^N :'■ 'S'^^ V.. • . , s^. ■;■. ■^ '-;. ' <j^I,. - * w, ; • . ' 'c*». *'■'.*. ■>■ -9^*^ ' ■'■^■-\.~ , % >,■ • t '•{■■ * v'-r '■- ■ . ■ ^' C m^. 1 ■* .■•: '''',•> ■'- ■^'■i »,' '•'I': -*-r. •>> ^^V ., .% ^ .'**:. '^ri. '1 . ''' • -*'».. ^^ : '-■ ; ^. • •>■?■ , .^ ■ * - "f ,7' <■ » ■* ■' '• ■ , ' '•» »-»^:. , A "T^A :'-v^ ''t >* '- ' .■■?r .'■?>' . ^. ' ■^' • ■- - > ■>^^ - j; , ) ^ ' . X ■• .- ■! ■ . ,v , • , > ■- •>■*••■■ '•■■ - *c -^^■.-■''■.*r-'r' ••■'•»> rrSi»i?;,,'V ^.,^.^^;.;,,::-,..,.*,|-.-.,,,.^^.::s_, ^.^ • •■ ■•-'^ :- /■■ ■ ■■; -i;- ■■;■." .,-^^.1. ■- .^-^^"^^-^" . •:-'^"-^--'-^r-:-.-r"-^: .■.':: ^^.■^^. v^' '^-:'.^^'fe^'^^^-.. - ; . ,. ■ ■ ■ ■-. ••'•^ ;• ■•-.'" V i:>> ' ■ii:.^.^ •.-v^^^t" '^ ■ > - ;■ • ■ ^< - v';. .-■''■■■ '^; ^«/■•v:i^^Ti'-4'>-'^i^v.J^^'^^^^^ . •■'--• ■■ . • ---^^' ^'■-^''■-■i- ^.^'9^'^^U^'^^^:^^^i^^^^/^ . : . - . ■ ■ '^ ;■■■• ■;f^¥',S*'-*^:'S;?.;>^,|^#=% ^ -'^ .■ ■-: '■ ' ^ ■'■■ -ii-r: f..^'^ • --^ivXVCc ."-■^:'^^-^^^ - ' --■. . •'■:>>■-•'..;.•'. - '■• .. ^.«•■-.v,,---:!;'^_;»\i.?.-.- t,..„5-<??.-A.t-^; ,'■ " ■ ■ > ■■ • •♦^ " ' ; '-•- ■• ■ >^' .-.^ •-■ '^^ '>;•<•:. ■^^V- '^ . "-,-,'" .*'»'^ ■'•: ■■•:-i"-j.-:.''','.;.?-\^ ■ - . .••^ ■ -• •- ., ■.?;,v_-i '■- ~ ."■■ •. . : i*S.«. . -.'■^^-•«V* - - - ■ "•^ ." ■■^^■'•■r-' ■'^,^-.'*'->rii^' ■• " -X^. .< - !• ■vr.i :y"- •■■• ,^\.:^T ;■ - ^•■^t^.v*^:-^;- > :■-: ; '^■'h^^-^^'^v '•: ■-'^>"i?\"'^'?v^-^'^- . ■ ^■^ •- A^:.;^-^^\-^